Wednesday, November 30, 2016

সুখ-দুখৰ বতৰা

আজিৰ ভাল খবৰবোৰ

১. বিমুদ্ৰাকৰণৰ পাছত আয়কৰ জৰিমনাৰ নতুন নিৰিখ আদিক সামৰি কঠোৰতৰ নিয়ম সমৃদ্ধ কৰ আইন (দ্বিতীয় সংশোধনী) বিধেয়ক-২০১৬ কালি লোকসভাত গৃহীত হয়।

২. বিজেপিৰ সংসদীয় সমিতিৰ বৈঠকত প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে দলৰ সকলো বিধায়ক আৰু সাংসদক এই বৰ্ষৰ বেংকৰ লেনদেনৰ হিচাব এক জানুৱাৰীত সভাপতি অমিত শ্বাহক দাখিল কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। বিৰোধীৰ অভিযোগৰ বিপৰীতে স্বচ্ছতা প্ৰদৰ্শনৰ বাবেই এই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হৈছে।

৩. উপনিৰ্বাচনৰ বিজয়ী প্ৰাৰ্থী প্ৰদান বৰুৱাই লোকসভাত লখিমপুৰ সমষ্টিৰ সাংসদ ৰূপে অসমীয়া ভাষাতে শপত গ্ৰহণ কৰে। তেখেতে কেন্দ্ৰীয় কৃষিমন্ত্ৰী ৰাধামোহন সিঙৰ সৈতে সাক্ষাতৰ পাছতে ধেমাজিত অচিৰেই কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হব সুখবৰ সদৰী কৰে।

৪. ৭০৬গৰাকী ষ্টাফ নাৰ্চক আনুষ্ঠানিকতাৰে কালি অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু স্বাস্থ্যমন্ত্ৰীয়ে নিযুক্তি পত্ৰ প্ৰদান কৰে। অচিৰেই লখিমপুৰ আৰু ধুবুৰীত মেডিকেল কলেজ স্থাপন কৰাৰ লগতে নাৰ্ছ শিক্ষাৰ বাবে বেলেগ সঞ্চালকালয় খোলাৰ বাবেও চৰকাৰে বিবেচনা কৰি থকাৰ কথাও সদৰী কৰে।

৫. অসম লোকসেৱা আয়োগৰ কেলেংকাৰীৰ তদন্তৰ আওতা বৃদ্ধি পোৱাৰ সুখবৰ। বসন্ত দলেক ১৪দিনলৈ আৰক্ষী জিম্মাত দিয়াৰ লগতে তিনি গৰাকী এচিএছ আৰু এগৰাকী এপিএছকো জেৰা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ সুখবৰ।

৬. অসমো অচিৰেই নগদ ধনবিহীন ৰাজ্যলৈ ৰূপান্তৰিত হব বুলি অসমৰ উদ্যোগমন্ত্ৰীয়ে ঘোষণা কৰিছে। সকলো ব্যক্তিগত খণ্ড আৰু চৰকাৰী বিভাগত নগদ ধনৰ লেনদেন বন্ধ হব। চেক, ড্ৰাফট আৰু কাৰ্ঢৰ জৰিয়তে লেনদেনৰ সুবিধা অচিৰেই সৰ্বাত্মক ৰূপ দিয়া হব বুলিও কৰিলে ঘোষণা।

৭. অখিল গগৈক জখলাবন্ধাৰ কাজিৰঙাৰ উচ্ছেদ অভিযান সম্পৰ্কীয় দুটা গোচৰত কালি জামিন মঞ্জুৰ কৰিলে গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে।ৰাজনৈতিক প্ৰতিবাদ ৰোধিবলৈকে চৰকাৰে পুৰণি গোচৰত বাৰে বাৰে নেতাগৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা বুলিও কৃষক মুক্তি সংগ্ৰাম সমিতিয়ে অভিযোগ তুলিছে।

৮. নামভৰ্তিৰ দিনাই গছপুলি ৰোপণ নকৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক মেট্ৰিকৰ প্ৰপত্ৰ পূৰণ কৰিবলৈ দিয়া নহব বুলি দদৰাত বিনামূলীয়া চাইকেল বিতৰণৰ সময়ত ঘোষণা কৰিলে অসমৰ শিক্ষামন্ত্ৰীয়ে। অহা ২০২০ চনৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীলৈকো বিনামূলীয়া পাঠ্যপুথি প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা কৰাৰো দিলে আশ্বাস।

৯. পঞ্চায়তৰ মুখিয়াল তথা গাঁও পঞ্চায়তৰ সম্পাদক সকলৰ সামৰ্থ্য বৃ্দ্ধিৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে বিশেষ কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰিছে। অহা ৩০নৱেম্বৰৰ পৰা ২ডিচেম্বৰলৈ দিল্লীত অনুষ্ঠিত হব লগা এই কাৰ্যসূচী কেন্দ্ৰীয় পঞ্চায়তীৰাজ মন্ত্ৰীয়ে উদ্বোধন কৰিব।

১০. লখিমপুৰৰ ১২টা চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত উপায়ুক্তই দিলে ছাডেন ভিজিট। কামত অকৰ্তৃত্বশীলভাৱে উপস্থিত নথকা ১২০গৰাকী কৰ্মচাৰীৰ এদিনৰ দৰমহা কৰ্তনৰ বাবেও দিলে নিৰ্দেশ।

পৰ্যবেক্ষণ

মাদ্ৰাছা শিক্ষাৰ সংস্কাৰ আৰু আধুনিকীকৰণ
ইঞ্জিনীয়াৰ জাকিৰ হুছেইন
সপ্তাহত শুক্ৰবাৰ তথা ৰমজান মাহত বন্ধক লৈ চৰকাৰে গ্ৰহণ কৰা প্ৰস্তাৱিত সিদ্ধান্তকলৈ সমগ্র ৰাজ্যতে বিতৰ্কৰ সুত্ৰপাত হৈছে। বহুতে এই সিদ্ধান্তক আদৰাও পৰিলক্ষিত হৈছে। এখন ধৰ্মনিৰপেক্ষ দেশৰ আইন সমান আৰু একক, অনন্য হ'ব লাগে। তাত বাৰু সন্দেহৰ অৱকাশ নাই, নথকাই স্বাভাৱিক, ধাৰ্মিক তুষ্টিকৰণ বন্ধ হ'ব লাগে।

কিন্তু প্ৰশ্নৰ উদয় হোৱা স্বাভাৱিক মাদ্ৰাছাসমূহ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান নহয় জানো? চৰকাৰৰ অনুজ্ঞাপ্ৰাপ্ত, চৰকাৰী সাহায্যপ্ৰাপ্ত মাদ্রাছাও নথকা নহয়। চৰকাৰী অনুস্থান, প্ৰতিস্থানসমূহৰ কাম কাজ সকলো ধৰ্মৰ উৰ্দ্ধত হোৱা উচিত নহয় জানো? সেইমৰ্মে কাৰ্যালয় চৌহদত ভূমি পূজন, বিশ্বকৰ্মা পূজা অথবা চৰকাৰী শিক্ষানুস্থানত সৰস্বতী পুজা আদিও বন্ধ হ’ব লাগে। অৱশ্যে চৰকাৰে কৈছেই নহয় এইখন হিন্দুস্তান, পাকিস্তান বা বাংলাদেশ নহয়। অৰ্থাৎ এই দেশ হিন্দুত্ববাদী নীতি নিয়ম মতেহে চলিব। গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত ধৰ্মনিৰপেক্ষ দেশৰ চৰকাৰ এখনৰ দৃষ্টিভংগী কেনে হোৱা উচিত? প্ৰতিমুহুৰ্তত সংখ্যালঘু সকলক সোঁৱৰাই থকা হৈছে যে তেওঁলোক এলাগী, এই দেশৰ দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ নাগৰিক আৰু এইখন তেওঁলোকৰ চৰকাৰ নহয়। চৰকাৰৰ যে অভিপ্ৰায় সঠিক দিশত যোৱা নাই এই কথা বতৰাবোৰৰ পৰাই স্পষ্ট হয়। যদি তেওঁলোকৰ অভিপ্ৰায় সঠিক হ'লহেঁতেন তেন্তে মাদ্ৰাছা শিক্ষাৰ আমুল পৰিবৰ্তন, আধুনিকিকৰণ, আন্তগাঁঠনি উন্নয়নৰ ওপৰতহে গুৰুত্ব দিলে হয়। অলাগতিয়াল বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত নকৰি গঠনমূলক দিশৰ ওপৰতে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিলে হয়।

অলপতে ১৭ অক্টোবৰত আমি চাৰ চৈয়দ আহমদ খানৰ ১৯৯তম জন্মজয়ন্তী উদযাপন কৰিলো আৰু অহা বছৰ হয়তো উলহ মালহেৰে দ্বিতীয় শতবাৰ্ষিকী পালন কৰিম। কিন্তু পৰিতাপৰ বিষয় এয়ে প্ৰায় দুশ বছৰ পাছতো তেওঁৰ সামাজিক, শৈক্ষিক সংস্কাৰৰ সপোন বাস্তৱ নহ'ল। তেওঁ সেই সময়তে মুছলমানসকলৰ বাবে আধুনিক শিক্ষাৰ পোষকতা কৰিছিল। ১৯৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ পাছতে বৃটিছে মাদ্ৰাছা, মোক্তাৱ আদিৰ দ্বাৰা প্ৰৱৰ্তিত শিক্ষা ব্যৱস্থা সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰিবলৈ তৎপৰ হৈ পৰিছিল। বিদ্ৰোহৰ সময়ত মুছলমানসকলৰ আক্ৰমনাত্মক আৰু সংগ্ৰামী মনোভাৱ দেখি বিদ্ৰোহৰ পাছত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে তেওঁলোকৰ প্ৰতি কঠোৰতা অৱলম্বন কৰে। কাৰণ মুছলমানসকল পশ্চিমীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাত অনিশ্চুক আৰু চৰকাৰী কাম কাজত খুব কম সংখ্যকে নিয়োজিত আছিল। মুছলমানসকলক সন্দেহৰ চকুৰে চোৱা হৈছিল আৰু প্ৰধান শত্ৰু হিচাবে গণ্য কৰিছিল। আনকি চাৰ ডব্লিউ হানটাৰে তেওঁৰ গ্ৰন্থ ‘The Indian Mussalmans’ত লিখে যে ‘মুছলমানসকল ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী’ আৰু তেনে এক মনোভাৱে পোষণ কৰে ইংৰাজ শাসক মহলে। ইংৰাজী আধুনিক শিক্ষা, সভ্যতা আৰু আধিপত্যৰ বিৰোধীতাৰ বাবেই ইংৰাজ শাসকে মুছলমানসকলৰ পৰা নিৰ্দিষ্ট দুৰত্ব বজাই ৰাখি প্ৰশাসন ব্যৱস্থা পৰিচালনা কৰিবলৈ ধৰে। ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ এই কঠোৰ মনোভাৱ দুৰ কৰি মুছলীম সমাজ আৰু ইংৰাজ শাসকসকলৰ মাজত সুসম্পৰ্ক গঢ়ি তুলিবলৈ প্ৰয়াস আৰম্ভ কৰে চাৰ চৈয়দ আহমদে। তেওঁ ইংৰাজ শাসকসকলক বুজাই যে স্থানীয় ভাৰতীয়সকলক প্ৰশাসন ব্যৱস্থাৰ অংশীদাৰ নকৰা বাবেই অবিশ্বাসৰ বাতাবৰণে গা কৰি উঠিছে আৰু বিদ্ৰোহৰ উকমুকনি আৰম্ভ হৈছে। পাছলৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সৈতে মুছলমানসকলৰ নৈকত্য বৃদ্ধি কৰা, মুছলমানসকলৰ মাজত আধুনিক শিক্ষা প্ৰৱৰ্তন কৰা, কুসংস্কাৰ দুৰীকৰণেৰে তেওঁলোকক সংস্কৃতিবান কৰি তোলা তথা অৰ্থনীতি সম্বন্ধে মুছলমানৰ অজ্ঞানতা দূৰ কৰা তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰধান লক্ষ্য হৈ পৰে। তেওঁ মনেপ্ৰাণে বিশ্বাস কৰিছিল যে আধুনিক ইংৰাজী শিক্ষাগ্ৰহণ আৰু পাশ্চাত্যৰ অগ্ৰসৰ চিন্তা তথা বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগী অম্বেষণ কৰাত, কোৰৱানৰ নিৰ্দেশ কোনোপধ্যে অন্তৰায় হ’ব নোৱাৰে। মুছলমানসকল ৰক্ষনশীল চিন্তাধাৰাত আচ্ছন্ন হৈ থকা বাবেই পিছপৰি ৰৈছে। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে মোল্লাগোষ্ঠীয়ে তেওঁলোকক কুসংস্কাৰাচ্ছন্ন কৰি ইছলামৰ সহজ সৰল শিক্ষাক দুৰ্বোধ্য কৰি তুলিছে। মুছলমানক তেনে বৃত্তৰ পৰিধিৰ পৰা উলিয়াই অনাৰ বাবে তেওঁ যৎপৰোনাষ্টি চেষ্টা চলাই।



কিন্তু পৰিতাপৰ বিষয় এয়ে যে আজি প্ৰায় দুই শতিকাৰ পাছতো মুছলমানসকলৰ চিন্তাধাৰাৰ কোনো পৰিবৰ্তন নহ’ল। তেওঁৰ একানপটীয়া প্ৰচেষ্টাৰ ফলত ‘আলিগড় আন্দোলন’ৰ সাক্ষী হিচাবে আলিগড় বিশ্ববিদ্যালয়ে মুছলমানৰ একমাত্ৰ আগশাৰীৰ শিক্ষানুস্থান হিচাবে জিলিকি থাকিল যদিও তেওঁৰ সপোন বাস্তৱ কৰাত এই প্ৰতিস্থানে অৰিহণা যোগাব পৰা নাই। ভাৱিলে আচৰিত লাগে যে তেওঁ ৰক্ষণশীল মাদ্ৰাছাত আৰবি, ফাৰ্চি, উৰ্দু শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিও নিজৰ ব্যক্তিগত প্ৰচেষ্টাত ইংৰাজী, তৰ্কশাস্ত্ৰ, গণিতশাস্ত্ৰ আনকি চিকিৎসা বিজ্ঞানৰো শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ চৰকাৰে আৰৱী, ফাৰ্চি বা উৰ্দু তথা ধাৰ্মিক শিক্ষাগ্ৰহণৰ ব্যৱস্থা সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি ইংৰাজীক শিক্ষাৰ মাধ্যমে নহয় চৰকাৰী ভাষা হিচাবে প্ৰচলন কৰাৰ পাছতো তেওঁ হতাশ হোৱা নাছিল। বৰং তেওঁ উপলব্ধি কৰিছিল যে আধুনিক শিক্ষা আৰু বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষাইহে মুছলমানৰ উত্তৰণৰ একমাত্ৰ উপায়। তেওঁ মুছলমান সমাজৰ উন্নয়নৰ উদ্দেশ্যে এখন পত্ৰিকা প্ৰকাশনৰ যোগেদি প্ৰচাৰ চলায়। এটা শক্তিশালী জাতি হিচাবে গঢ় দিবলৈ হলে কুসংস্কাৰবোৰ যে দুৰ কৰিব লাগিব তাক তেওঁ বাৰুকৈয়ে উপলব্ধি কৰিছিল। কিন্তু সাম্প্ৰতিক ৰক্ষণশীল মুছলমান সমাজখনৰ নেতৃবৃন্দই তেওঁক ‘কাফিৰ’ আৰু পশ্চিমীয়া সমাজৰ মানুহ হিচাবেই গণ্য কৰিছিল। কিন্তু তেওঁ থমকি ৰোৱা নাছিল আৰু বিভিন্ন ঠাইৰ মুছলমান সমাজৰ মাজত ‘বৈজ্ঞানিক সমিতি’ (Scientific Society) স্থাপন কৰিছিল। শেষত তেওঁ আলিগড়ৰ তেনে এখন বৈজ্ঞানিক সমিতিৰ পৰা ‘আলিগড় ইণ্সটিউট গেজেট’ নামেৰে এখন সাপ্তাহিক পত্ৰিকা প্ৰকাশ কৰে। ই পাছলৈ ‘আলিগড় আন্দোলন’ৰ ৰূপ পৰিগ্ৰহ কৰে। ই পৰবৰ্তিকালত আলিগড় মুছলিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰুপ লয়। কিন্তু তেওঁ দেৰশ বছৰ আগেয়ে শিক্ষা সংস্কাৰৰ যি প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছিল সি আজিলৈ বাস্তৱায়িত নহ’ল। আজি যেন ইতিহাসৰ পুণৰাবৃত্তি হৈছে। পৰাধীন ব্ৰিটিছ শাসনৰ কালচোৱাত যি পৰিস্থিতিৰে সেই একে পৰিস্থিতিৰে মুছলমান সকলে আজি মোকাবিলা কৰিবলগা হৈছে স্বাধীন ভাৰতত। মুছলমানক আজি সন্দেহৰ চকুৰে চোৱা হয় আৰু ‘দেশদ্ৰোহী’ আখ্যা দিয়া হয়। মুলতঃ ইয়াৰ কাৰণ হ’ল মুছলমানসকলৰ চিন্তাধাৰাৰ কোনো আমুল পৰিবৰ্তন ঘটা নাই। মুছলমানৰ দুৰৱস্থাৰ কাৰকসমূহৰ অন্যতম হ'ল শাসকগোষ্ঠীৰ সৈতে সহযোগিতাৰ বিপৰীতে বিৰুদ্ধাচৰণ, এক প্ৰতিদ্বন্দিতা মুলক আগ্ৰাসী মনোভাৱ। কিন্তু এনে বিৰুদ্ধাচৰণক তেওঁলোকে ইয়াক চচিয়েল মিদিয়াত সীমিত নাৰাখি বৃহৎ গণতান্ত্ৰিক আন্দোলন ৰূপ দিয়াত অসমৰ্থ।


চৰকাৰী কাম-কাজত অংশীদাৰ হোৱাত অনীহা, অশিক্ষা, অজ্ঞতা ইত্যাদিয়ে মুছলমানৰ আৰ্থ-সামাজিক দিশৰ অন্তৰায় হৈ আছে। যিমানেই শাসনব্যৱস্থাৰ পৰা নিজকে আতৰাই ৰাখিব সিমানেই অবিশ্বাসৰ বাতাবৰণৰ পৰিসীমা বৃদ্ধি। মুছলমানৰ আটাইতকৈ গুৰুতৰ আৰু চিন্তনীয় বিষয়টো নিৰক্ষৰতা, সাক্ষৰ খিনিৰো আধুনিক শিক্ষা, বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতি অনিহা। আজিও শিক্ষিতসকলৰ স্বাৰ্থপৰতাই চৰম সীমা অতিক্ৰম কৰে আৰু নিৰক্ষৰ, দৰিদ্ৰ জনসাধাৰণক মাতব্বৰসকলে নচুৱাই থাকে। দেশৰ ভিতৰত মুছলমানৰ মাজত অশিক্ষিতৰ সংখ্যা আটাইতকৈ অধিক। এক বুজন সংখ্যক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মাদ্ৰাছা-মোক্তাৱত শিক্ষাগ্ৰহণ অব্যাহত ৰাখিছে। এই ধৰ্মীয় শিক্ষা ব্যৱস্থাক অনামুছলীমসকলে সন্দেহৰ দৃষ্টিৰে চাই আৰু তাত দেশবিৰোধী কাম-কাজ হোৱাৰ অভিযোগ কৰে। অৱশ্যে এনে অভিযোগ কোনো সত্যৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত নহয় যদিও এচামে অপপ্ৰচাৰ চলাই গৈছে। সমস্যা হ'ল এই শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰিব বিচাৰিলেই ৰহষ্যজনক কাৰণত এই শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ সৈতে জড়িত সকলে ঘোৰ বিৰোধিতা কৰে। তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু জীৱিকাৰ প্ৰতি ভাবুকি অহা বুলি আশংকা কৰে। সেয়ে এই শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ আজিকোপতি কোনো সংস্কাৰ সাধন হোৱা নাই আৰু এক পুৰণি কলীয়া শিক্ষাব্যৱস্থাই চলি আছে। বাস্তৱক্ষেত্ৰত মুছলমানসকলৰ চিন্তাধাৰা, শিক্ষাৰ মানদণ্ড একেভাৱে অচলাৱস্থাতে ৰৈ আছে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সময়ৰ লেখিয়াই। ধৰ্মীয় শিক্ষাগ্ৰহণ যে জৰুৰী তাত কিঞ্চিৎমাত্ৰও সন্দেহৰ অৱকাশ নাই। কিন্তু কেৱল এচাম দুখিয়া, দৰিদ্ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়েহে সেই শিক্ষাগ্ৰহণ কিয় কৰিব? তেওঁলোকৰ আধুনিক শিক্ষাগ্ৰহণৰ অধিকাৰ নাই নেকি? তেনে শিক্ষাৰে শিক্ষিতসকলৰ ভৱিষ্যৎ কি? তেওঁলোকৰ কৰ্মসংস্থানৰ দায়িত্ব কোনে লয়? মাদ্ৰাছা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰখনত যে আমূল পৰিবৰ্তন জৰুৰী হৈ পৰিছে তাক মনেপ্ৰানে সম্প্ৰদায়টোৰ বহু পুৰোধা ব্যক্তিয়ে উপলব্ধি কৰে যদিও হাতে কামে বাস্তৱসন্মত এটা ৰূপ দিবলৈ আগবাঢ়ি নাহে। কাৰণ এই কাৰ্য্য কব নোৱাৰাকৈয়ে যেন ধৰ্মবিৰোধী হৈ পৰে। এই শিক্ষা ব্যৱস্থা যদি সঁচাকৈয়ে কেৱল ধৰ্মৰক্ষাৰ বাবেই অব্যাহত ৰাখিব লাগে তেন্তে আৰ্থিক ভাৱে টনকিয়াল সকলে নিজৰ লৰা-ছোৱালীক মাদ্ৰাছালৈ নপঠাই কিয়? ধৰ্মৰক্ষাৰ দায়িত্ব দৰিদ্ৰসকলৰ ওপৰতে ন্যস্ত কিয়? চৰকাৰে শিক্ষাৰ অধিকাৰ আইনৰ জৰিয়তে সকলো শ্ৰেণীৰ নাগৰিকৰ বাবে শিক্ষা গ্ৰহণ সহজলভ্য কৰি তুলিছে। কিন্তু ইয়াৰ সদব্যৱহাৰ মুছলমানসকলে কৰা নাই কিয়? কাৰ প্ৰৰোচনা আৰু স্বাৰ্থসিদ্ধিৰ হকে দৰিদ্ৰ, নিচলাৰ ইচ্ছাৰ বিপৰীতে এই শিক্ষাব্যৱস্থা অব্যাহত আছে?

দৰাচলতে অসমত প্ৰৱৰ্তিত মাদ্ৰাছা শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ আৰ্হি উত্তৰ ভাৰতীয় আহুকলীয়া শিক্ষা ব্যৱস্থাৰে চলি আছে। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিন ভাৰতীয় বিশেষকৈ কেৰালা ৰাজ্যত প্ৰৱৰ্তিত মাদ্ৰাছা শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ আৰ্হি গ্ৰহণ কৰিব পাৰিলে সকলো পক্ষই উপকৃত হ’ব। ইছলাম ধৰ্মীয় শিক্ষাৰ সমান্তৰালকৈ আধুনিক শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ সমন্বয়ত গঢ় লৈ উঠা এনে শিক্ষা ব্যৱস্থাই কেৰালাৰ মুছলীম সমাজক এক স্বকীয় পৰিচয় দিবলৈ সক্ষম হৈছে। আমাৰ ৰাজ্যত দুখীয়া, দৰিদ্ৰ বা পৰিয়ালৰ আটাইতকৈ গাধা শিক্ষাৰ্থীক মাদ্ৰাছা শিক্ষাৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰাৰ বিপৰীতে সেই ৰাজ্যত অভিজাত, শিক্ষিত, তীক্ষ্ণ বুদ্ধিৰ শিক্ষাৰ্থী মাদ্ৰাছা শিক্ষা গ্ৰহণৰ বাবে উদ্যোগ লোৱা হয়। বহুতে প্ৰশ্ন কৰিব পাৰে যে তেনে কৰিলে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ ওপৰত অতিৰিক্ত বোজা পৰিব, ফলত আধুনিক শিক্ষা (দুনিয়াবি) বা ধৰ্মীয় শিক্ষা (আখিৰত) দুয়োটাতে পিছপৰি ৰ’ব। কিন্তু কেৰালা ৰাজ্যত দুয়ো শিক্ষা পদ্ধতিৰ এনে সন্তুলন গঢ়ি তোলা হৈছে এফালে যিদৰে তেওঁলোক ধৰ্মীয় শিক্ষাৰে শিক্ষিত হৈছে আৰু আনফালে আধুনিক সমাজ আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষাৰেও শিক্ষিত হৈছে। তেনে কৰাৰ ফলত শিক্ষাৰ্থীসকলৰ সম্মূখত বহুতো বিকল্পৰ সন্ধান পায়। তেওঁলোকে নিজকে মৌলানা-মৌলবী হিচাবেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিব পাৰে নতুবা চৰকাৰী-বেচৰকাৰী বিভিন্ন কৰ্মসংস্থানৰ সন্ধান কৰিব পাৰে। আনকি তেওঁলোকে চিকিৎসা বিজ্ঞান বা অভিযান্ত্ৰিক শিক্ষা ব্যৱস্থাটো মনোনিবেশ কৰিব পাৰে। কেৰালাৰ মাদ্ৰাছাৰ ছাত্ৰীয়ে এইমচৰ দৰে প্ৰতিস্থানৰ বাচনি পৰীক্ষাটো উত্তিৰ্ণ হোৱাৰো উদাহৰণ আছে। কিন্তু আমাৰ ৰাজ্যত প্ৰচলিত শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা শিক্ষাৰ্থীৰ মাত্ৰ এটাই বিকল্প মছজিদ-মাদ্ৰাছা! মছজিদৰ সংখ্যাৰ তুলনাত শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা বহুগুনে অধিক হোৱা বাবে বহুতে কৰ্মসংস্থানৰ মুখ নেদেখে। যিসকলে মছজিদত মৌলানা হিচাবে কাৰ্যভাৰ তেওঁলোকৰ অৱস্থাও শোচনীয়। কাৰণ আজিৰ যুগত চাৰি-পাঁচ হেজাৰ টকাৰে ঘৰ-সংসাৰ চলাব পাৰি জানো? প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হাৰত মৌলানা, আলিম হৈ ওলোৱা বাবেই কৰ্মসংস্থান সম্ভৱপৰ হৈ উঠা নাই।

মাদ্ৰাছা শিক্ষা সংস্কাৰ সাধনৰ উদ্দেশ্য ই কোনোপধ্যে নহয় যে ধৰ্মীয় শিক্ষা সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰিব লাগিব। এনে এক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে যাৰ দ্বাৰা ধৰ্মীয় শিক্ষাৰ সমান্তৰালকৈ আধুনিক শিক্ষাও গ্ৰহণ কৰিব পাৰে যাতে শিক্ষাৰ্থীসকলে বহল ভিত্তিত চিন্তা-চৰ্চা কৰাৰ লগতে বিকল্প সন্ধান কৰিব পাৰে। উচ্চ শিক্ষাৰে শিক্ষিত হোৱাৰ বিকল্পও যাতে খোলা থাকে- স্নাতক, স্নাতোকোত্তৰ আনকি ডক্তৰেট উপাধিও লব পাৰে। ৰাষ্ট্ৰীয়, আন্তৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ শিক্ষাৰ সমকক্ষ শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ সন্ধান কৰিব লাগিব। যিয়ে মৌলানা, মৌলবী হ’ব বিচাৰে সেই ব্যৱস্থাও একে সময়তে কৰিব লাগিব। এনে এক লক্ষ্য আগত ৰাখি মাদ্ৰাছা শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ আমুল সংস্কাৰ সাধনৰ বাবে সকলো পক্ষ আগুৱাই আহিব লাগিব। তাৰ বাবে অপ্ৰয়োজনীয় ধৰ্মীয় আবেগৰ পৰিধিৰ পৰা বাহিৰ ওলাই আহিব লাগিব। মাদ্ৰাছাসমূহ যে অনৈতিক কাৰ্য্যৰ স্থলী নহয় বৰং ই প্ৰগতিশীল চিন্তা-চৰ্চাৰ কেন্দ্ৰস্থল তাক প্ৰতিপন্ন কৰিব লাগিব। আহুকলীয়া কু-সংস্কাৰ সমূহ দূৰ কৰাৰ বাবে সকলোৱে উদ্যোগ লোৱা উচিত। তাৰবাবে প্ৰয়োজন এক বৌদ্ধিক বিপ্লৱৰ, সাধাৰণ ৰাজনৈতিক চাতুৰীৰে সেয়া কেতিয়াও সম্ভৱ নহয়।

Tuesday, November 29, 2016

সুখ-দুখৰ বতৰা

আজিৰ ভাল খবৰবোৰ
১. দেশৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ ভিতৰত প্ৰথম হিচাবে চাহ শ্ৰমিক সকলৰ সাপ্তাহিক মজুৰি আদায়ক নগদ বিহীন কৰাৰ বাবে অসমৰ ধলাগুৰি চাহ বাগিচাত স্থাপিত হ’ল প্ৰথমটো এটিএম। গোলাঘাট জিলাত এই ইতিবাচক পদক্ষেপৰ শুভাৰম্ভ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল মুখ্যমন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোনোৱালে।

২. কালি ৰাজহুৱা হল অসমৰ ৰাজ্য চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী সকলৰ বাবে সপ্তম দৰমহা আয়োগৰ পৰামৰ্শৱলী। বৰ্তমান ৬০০০টকা দৰমহা পাই থকা সকলে ১৫৯০০ টকা পৰ্যন্ত বৰ্ধিত দৰমহা লাভ কৰিব বুলিও সুখবৰ প্ৰকাশ পাইছে।

৩. সপ্তম দৰমহা আয়োগে অসমৰ পেঞ্চনাৰ সকলৰ বাবেও আনিছে সুখবৰ। আশী বছৰৰ উৰ্ধত ২০শতাংশ অধিক পেঞ্চন লাভ কৰাৰ লগতে পৰিয়াল পেঞ্চনৰ ক্ষেত্ৰতো আধা মৰগীয়া বানচ দিয়াৰ সিদ্ধান্ত ঘোষণা কৰিছে অসমৰ বিত্ত মন্ত্ৰীয়ে।

৪. লোকসভাত আয়কৰ বিষয়ত সংশোধনী বিধেয়ক উত্থাপন কৰিলে বিত্তমন্ত্ৰী অৰুণ জেটলীয়ে। আয়কৰ বিভাগক নিজে ঘোষণা নকৰা আয়ৰ ওপৰত ৭৫শতাংশ পৰ্যন্ত জৰিমনাৰ ব্যৱস্থা কৰা লগতে বিমুদ্ৰাকৰণৰ পাছত হিচাব বিহীন আয় খাটাত দেখা পালে তাৰে পঞ্চাশ শতাংশ কৰ হিচাবে কাটি লোৱা হব বুলিও জানিব পৰা গৈছে।

৫. জনজাতিকৰণৰ বিষয়টোত অসম চৰকাৰে মুঠ ৪২টা জনগোষ্ঠীৰ নাম কেন্দ্ৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা বুলি কালি সংসদত কেন্দ্ৰীয় জনজাতি পৰিক্ৰমা দপ্তৰৰ ৰাজ্যমন্ত্ৰীয়ে প্ৰকাশ কৰিছে। ছয় জনগোষ্ঠীৰ বাহিৰেও অসমৰ বিভিন্ন ক্ষুদ্ৰ নৃগোষ্ঠীয় সম্প্ৰদায় সমূহকো এই তালিকাত সামৰি লোৱা হৈছে।

৬. অৱশেষত অসম লোকসেৱা আয়োগৰ কেলেংকাৰীৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহি গ্ৰেপ্তাৰ হল আন এজন সদস্য বসন্ত কুমাৰ দলে। এতিয়া অসমৰ সচেতন ৰাইজে এপিএছচিৰ আমূল সংস্কাৰ সাধনেৰে পুনৰ গঠন কৰিবলৈকো দাবী জনাইছে।

৭. গেৰুকামুখত নিৰ্মীয়মান এন.এইচ.পি.চি.ৰ প্ৰকল্পৰ বিষয়ত কেন্দ্ৰক ৮জনীয়া নিৰীক্ষণ সমিতিৰ মাজত মতভেদ হোৱাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছে। দুটা গোটে দুখনকৈ পৃথক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰা বুলিও কেন্দ্ৰীয় শক্তিমন্ত্ৰী পীয়ুষ গোৱেলে প্ৰকাশ কৰিছে।

৮. অসমে বিশেষ ৰাজ্যৰ মৰ্যদা লাভ নকৰিলেও পূৰ্বৰ ৯০:১০ হাৰতেই কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পৰা প্ৰকল্পবোৰৰ বাবে ধন পাই থাকিব বুলি ৰাজ্য সভাত কেন্দ্ৰীয় গ্ৰামোন্নয়ন ৰাজ্যমন্ত্ৰী ৰামকৃপাল যাদৱে স্পষ্ট কৰি দিয়ে।

৯. সামাজিক দায়বদ্ধতাৰ পৰিচয় দি ভাদৈ পাঁচ আিৰ পৰা বকুলনি পৰ্যন্ত পথ মেৰামতিৰ বাবে নীপকোৱে ২৭লাখ টকা মুকলি কৰি দিয়াৰ ইতিবাচক খবৰ।

১০. নলবাৰী জিলা কাৰাগাৰৰ পৰাই পাঁচ খনকৈ গ্ৰন্থ লিখি প্ৰকাশ কৰিলে প্ৰদীপ কাকতিৰ পাঁচখনকৈ গ্ৰন্থ প্ৰকাশ হোৱাৰ সুখবৰ। সংস্কাৰৰ ভিত্তিত তেখেতেক অচিৰেই মুকলি কৰি দিয়াৰ বাবেও পৰিয়ালে পালিছে আশা।

বিতৰ্ক

বিষয়ঃ মাদ্ৰাছাৰ সাপ্তাহিক বন্ধ

(১)

নিয়মবোৰ ধৰ্ম-নিৰপেক্ষ হওক
অগ্নিভ দত্ত

আজিৰ পৰা এমাহমান আগতে অসমৰ মাদ্ৰাছা শিক্ষা সমন্ধে জানিবলৈ ইচ্ছা কৰিছিলো ৷ শিক্ষা আৰু ধৰ্মৰ কিবা সংমিশ্ৰণ আছে নেকি মাদ্ৰাছাবোৰত মন গৈছিল জানিবলৈ ৷ দুজনমানে জনাইছিল মাদ্ৰাছাৰ কিছু কথা ৷ সেই কথাবোৰৰ ভিতৰত কিছু কিছু ঠাইত মাদ্ৰাছাবোৰ শুকুৰবাৰে বন্ধ থাকে বুলিও জনাইছিল, কথাষাৰ শুনি বিশ্বাস কৰা নাছিলো কাৰণ এখন ধৰ্মনিৰপেক্ষ দেশত শিক্ষা আৰু ধৰ্মৰ এনেধৰণৰ সনাপোটোকা হব পাৰে বুলি ভাবিবলৈ টান লাগিছিল আৰু তাতে তথ্যভিত্তিক নহলে কথাবোৰ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয় বুলি ধৰি থৈছিলো ৷

কিন্ত্ত কালি মাননীয় শিক্ষা মন্ত্ৰীয়ে শুক্ৰবাৰে বন্ধ ৰখা মাদ্ৰাছাসমুহক সঁকিয়াই দিওতেহে কথাবোৰ আকৌ এবাৰ নতুনকৈ ভাবিবলৈ বাধ্য হব লগা হল ৷ মাননীয় শিক্ষা মন্ত্ৰীজনৰ এই ধৰ্ম নিৰপেক্ষ পদক্ষেপক সন্মান জনাবই লাগিব , লগতে প্ৰশ্ন আহিছে শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন,বিদ্যা ভাৰতী আদিৰ বিষয়ে গণ্ডাই গণ্ডাই খবৰ কাগজ,ফেচবুক আদিৰ পাত ভৰাই দিয়া মানুহবোৰে বাৰু মাদ্ৰাছাৰ এনেকুৱাবিলাক কথা নজনাকৈয়ে আছিল নে? এইবোৰ কাণ্ডকাৰখানাক মানে ধৰ্ম আৰু শিক্ষাক সনাপোটোকাক সমৰ্থন যোগ্য কাৰ্য্য বুলিব পাৰি নে? এই সম্পৰ্কে লগতে মাদ্ৰাছা শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰপেক্ষ আলোচনা হোৱা উচিত ৷

এইখিনিতে মনলৈ এটা ভাব আহিছে, শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱ অসমীয়া জাতিৰ ঐক্য আৰু সম্প্ৰীতিৰ প্ৰতীকস্বৰূপ আৰ জাতীয় সংস্কৃতিৰ ধ্বজাবাহক৷ তেখেতবিলাক সদায় ধৰ্মৰ ওপৰত কেৱল অসমীয়া হিচাবেই পৰিচিত৷ গতিকে অসমৰ সমগ্ৰ স্কুলবিলাকত (সকলোধৰণৰ স্কুল) তেখেতসকলৰ সন্মানাৰ্থে লগতে অসমীয়া জাতিৰ সংস্কৃতিৰ ৰক্ষাৰ স্বাৰ্থত বৰগীতেৰে স্কুলৰ কাৰ্য্যসূচী আৰম্ভ কৰিব লাগে! এই কৰিলে অসমৰ সকলো জাতি, ধৰ্মৰ মানুহেই একতাৰ দোলেৰে বান্ধ খাই পৰিব ৷

(২)

গদাধৰ সিংহ আৰু শৰ্মাচাৰ

ৰক্তিম শৰ্মা

মই ব্যক্তিগতভাবে জনতাৰ ধৰ্মীয় অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহৰ স্থিতিক সন্মান কৰো । তেতিয়া দেশ চলিছিল পাইকৰ শ্ৰমত ৷ "হেৰৌ , মোৰ দেশৰ পাইকে দিনটো হাতচাপৰি বজাই থাকিলে দেশ চলিব জানো ? " এইবুলি দিনটো হৰি নাম লৈ দেশৰ কামক অবহেলা কৰাৰ বাবে এদিন ধোদসকল ধৰি আনি ধোদৰ আলি বনাইছিল আৰু কিছুমানৰ ডিঙি কাটিছিল ৷



চীনত কোনো ধৰ্মৰেই ৰাজহুৱাকৰণ নিষিদ্ধ ৷ ধৰ্মৰ নামত কাম ফাকি দিব নোৱাৰে কোনোৱে ৷ আমাৰ দেশৰ সংবিধান বেলেগ ৷ সকলোকে ধৰ্মৰ অধিকাৰ দিয়া হৈছে ৷ আনকি সংবিধানমতে ধৰ্মীয় বা ভাষিক সংখ্যালঘূৱে নিজ খুচিমতে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে ৷ এইখন দেশত কাম- দায়িত্ব ফাকি দি বা ধৰ্মৰ ভাওঁনাৰে জনতাক ’উল্লু’ বনাবলৈ স্বধৰ্মৰ মন্দিৰে মন্দিৰে ঘূৰি ফুৰে স্বয়ং প্ৰধানমন্ত্ৰী নিজেই ৷ ইলেকচন আহিলে মন্দিৰ মছজিদত দান দিয়াতো নেতা সকলৰ প্ৰধান কৰ্তব্য ৷


আমাৰ চৰকাৰেও চীনৰ দৰে বা গদাধৰ সিংহৰ দৰে দায়িত্ব বাদ দি ধৰ্মকৰা সকলৰ চকু কাঢ়িলে ভাল পালোহেতেন ৷ চীনত ৰামজানৰ সময়ত শিক্ষক-ছাত্ৰ বা কৰ্মচাৰীয়ে উপবাস দিয়া নিষিদ্ধ ৷ তাৰবাবে এচাম মৌলবাদী মুছলমানে বেয়া পায় ৷ আমাৰ দেশতো তেনে আইন থকা হ’লে সকলোৱে বাধ্য হ’লহেতেন ।চাৰিদিনকৈ দূৰ্গা পূজা , সাতদিনকৈ বিহু (ধৰ্ম নহয় যদিও দীঘলীয়াকৈ পালন কৰো ), বাৰ মাহত তেৰটা পূজা , এমাহ ৰমজান ইত্যাদি ৷ মুছলমানসকলে কিন্তু ৰমজানতো কাম কৰে। কাৰণ ৰমজানত বন্ধ নাথাকে ৷


মাদ্ৰাছা নামৰ বিদ্যালয়বোৰ মুছলমান সকলে যিমান সোনকালে বন্ধ কৰিব পাৰে সিমানেই নিজৰ বাবেই মংগল। মোল্লা মুঞ্চীৰ কাল সমাপ্ত কৰাৰ দৰকাৰ ৷ বৰ্তমান আধুনিক শিক্ষাৰ বাবেহে (যদিও মাদ্ৰাছাত আধুনিক শিক্ষাও দিয়া হয় ) নৱ-প্ৰজন্মক উৎসাহী কৰা উচিত। মুচলীমৰ বাহিৰে আন ধৰ্মৰ লোকে ধৰ্মীয় বিদ্যালয়ত পঢ়া কেতিয়াবাই বাদ দিছে ৷ মাদ্ৰাছা নিশ্চয় কাৰোবাৰ লাভজনক ব্যবসায় , নহ’লে আজিৰ তাৰিখতো ই টিকি থকাৰ কথাও নহয় ৷ বিঃদ্ৰঃমোৰ আবুই মাদ্ৰাছাত শিক্ষকতা কৰিছিল।


মাদ্ৰাছাৰ বন্ধ শুকুৰবাৰৰ সলনি ৰবিবাৰ ঘোষণা কৰা মন্ত্ৰীজনৰ মূৰত কি আছে যাৰকাৰণে এই সংবিধান বিৰোধী ঘোষণা কৰিলে ? এই ঘোষণাই কেইটামান হিন্দুত্ববাদী মানসিক ৰোগীক সন্তুষ্ট কৰিব হয় কিন্তু অসন্তুষ্ট কৰিব লাখ লাখ মুছলমান নাগৰিকক ৷ এই সিদ্ধান্ত লোৱাৰ আগতে কেবিনেটত উত্থাপন কৰা হৈছিল নে নাই ? নে ইচ্ছা কৰিয়েই হিন্দুত্ববাদী ৰাজনৈতিক লবীটোৰ মৰম পাবলৈ উঠিপৰি লাগিছে ভৱিষ্যত মুখ্যমন্ত্ৰী হোৱাৰ আশাত ? নে ধৰ্মীয় অসহিষ্ণুতা বৃদ্ধি কৰি , এচাম মুছলমানৰ অসন্তুষ্ট কৰি ৰাজনৈতিক মুনাফা লুটাৰ পূৰ্ণ সুযোগ লোৱা হৈছে আৰু আমাৰ সমাজখন ভাগ ভাগ কৰি দিয়াৰ চক্ৰান্তত লিপ্ত হৈছে ?


কাইলৈ কিবা কাৰণত ক্ষোভৰ বিস্ফোৰণ ঘটিব লগা হ’লে কাক দোষ দিব? নে আইছিছক নিমন্ত্ৰণ দি আনিব খুজিছে বুদ্ধি কৰি ? শুনামতে আমেৰিকাৰ মদৎপুষ্ট আইছিছবোৰক নিয়মীয়াকৈ ধনৰ যোগাৰ ধৰে আমাৰ দেশৰ ভক্তসকলেই ? আজমল চাচা আৰু শৰ্মা চাৰৰ গোপন মিতিৰালীৰ কিবা কথাও ইয়াত আছে নেকি ? এককথাত প্ৰভুত্ববাদী শাসকৰ হাতত জনগণ নিৰাপদ নহয় ৷
(৩)
অপ্ৰয়োজনীয় হস্তক্ষেপ

চফিক হাছান

হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই শুক্ৰবাৰে মাদ্ৰাছাবোৰৰ বন্ধ উঠাই দি কিনো মহান পৰিবৰ্তন আনিব? মাদ্ৰাছাবোৰে সপ্তাহত দুদিন বন্ধ উপভোগ কৰি আছিল নেকি?? মাদ্ৰাছাবোৰে সপ্তাহত এদিন হে বন্ধ পালন কৰি আহিছে, ৰবিবাৰৰ পৰিৱৰ্তে শুক্ৰ বাৰে। সংবিধানৰ কত লিখা আছে কেৱল ৰবিবাৰে হে বন্ধ থাকিব লাগে? যদি আছে তেন্তে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ বিভিন্ন তৈলক্ষেত্ৰ, শোধনাগাৰ তথা উদ্যোগ প্ৰতিষ্ঠানৰ কৰ্মচাৰী সকলে সপ্তাহত যিকোনো এটা দিন বন্ধ পায়.. সেয়া সোমবাৰ, মঙ্গল বাৰ বা শনিবাৰো হব পাৰে। 

ৰমজান মাহত মাদ্ৰাছাবোৰ বন্ধ থাকে কিন্তু গৰমৰ বন্ধ নাথাকে মাদ্ৰাছাবোৰত। হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই কৈছে ভাৰত পাকিস্তান বা বাংলাদেশ নহয় গতিকে শুক্ৰবাৰে কিয় বন্ধ থাকিব। তাৰ অৰ্থ এইটো নহয়তো ভাৰত হিন্দুৰ দেশ গতিকে তোমালোকে হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰা নহলে বাংলাদেশ বা পাকিস্তানত যোৱা। ভাৰত ধৰ্ম নিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰ গতিকে সকলোৰ কাৰনে নিয়ম কানুন একে। যদি তেনেকুৱাই হয় তেন্তে কোনো চৰকাৰী কাম আৰম্ভ কৰোতে বা কোনো কাৰ্য্যলয়ত প্ৰবেশ কৰোতে কেৱল পূজা কিয় কৰা হয়? তাত দোৱা বা সৰ্ব ধৰ্মীয় প্ৰাৰ্থনা কিয় নকৰা হয়। কাৰ্য্যলয়ত কিয় হিন্দু ধৰ্মৰ দেৱ-দেৱী সকলৰ ফটো আৰি থোৱা হয়, বাকী ধৰ্মৰ কিয় নাই?

সাম্প্ৰতিক প্ৰসংগ

ডিজিটেল মানিঃ নগদ ধনৰ শক্তিশালী বিকল্প 
অভিনন্দন গোস্বামী
যোৱা ৯ নৱেম্বৰৰ পৰা দেশত প্ৰযোজ্য হোৱা বিমুদ্ৰাকৰণৰ নীতিৰ ফলত নগদ টকা চুবলৈ পোৱাটোৱেই বর্তমান সৌভাগ্যৰ কথা হৈ পৰিছে৷ নিজৰ প্ৰাপ্য নগদ ধন উলিয়াবলৈ যোৱা ২০ দিনত বহু লোকক ঘন্টাৰ পিছত ঘন্টা ধৰি বেংক-এটিএমৰ দীঘলীয়া শাৰীত থিয় হোৱা দেখা গল৷ কোনোৱে হয়টো সফল হল বা আন কোনোবাই হয়টো শুদা হাতেৰেই ঘৰলৈ উভটিব লগীয়া হল৷ কাৰোবাৰ হয়টো অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰী কিনিবলৈ নগদ ধন নাই আন কাৰোবাৰ হয়টো স্কুল-টিউচনৰ ফিজ দিবলৈ ধন নাই৷ এই সকলো খদমদম বা টনা-আজোঁৰা চলিল মাথো নগদ টকাৰ বাবে, কিয়নো ভাৰতত বর্তমানলৈকে ডিজিটেল মানি বা ডিজিটেল লেনদেনৰ ধাৰনাটো সর্বসাধাৰণে গুৰুত্বপূর্ণ বুলি ভবা নাছিল বা এই সর্ম্পকে বিশেষ প্ৰচাৰ বা সজাগতাও সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল৷ কিন্তু সাম্প্ৰতিক পৰিস্হিতিত নগদ ধনৰ অভাৱৰ বাবে ডিজিটেল লেনদেন এক শক্তিশালী বিকল্পৰূপে দেখা দিছে৷ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোডী ডাঙৰীয়াও তেওঁৰ শেহতীয়া দুই এক ভাষনত জনসাধাৰণক তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰি ডিজিটেল লেনদেন কৰিবলৈ আহবান জনাইছে৷ নগদ ধনৰ অভাৱৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাত ই বহু পৰিমানে সহায় কৰিব৷ ভাৰতবর্ষত দুর্নীতিয়ে গোজেই গজালি মেলাত মূল অৰিহনা যোগাই আহিছিল অবাধ গতিত প্ৰচলন হৈ থকা নগদ ধনৰ লেনদেন৷ ইয়াৰ ফলত মানুহ এজনে কিমান ধন সৎ পথেৰে আর্জিছে আৰু কিমান ক’লা ধনে তেওঁৰ আলমাৰিৰ ল’কাৰ শুৱনি কৰিছে তাৰ অংক মিলোৱাত আয়কৰ বিভাগ বিশেষ সফল হোৱা নাছিল৷ কিন্তু লেনদেন প্ৰক্ৰিয়া ডিজিটেল হলে ইয়াৰ স্বচ্ছতা বৃদ্ধি পাব আৰু অবৈধ লেনদেন ধৰা পেলোৱাত সহায়ক হব৷

এই সকলোবোৰৰ গুৰুত্ব উপলব্ধি কৰিয়েই চৰকাৰে ২০১৫ বর্ষৰ জুলাই মাহত আৰম্ভ কৰিছিল ‘ডিজিটেল ইন্ডিয়া’ নামেৰে এক অভিলাষী আচঁনি৷ দেশৰ সকলো কাম-কাজ তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত পৰিচালনা কৰি ইয়াক স্বচ্ছ আৰু সাধাৰণ ৰাইজৰ সহায়ক হোৱাকৈ গঢ়ি তোলাৰ বাবে মূলত এই আচঁনি আৰম্ভ কৰা হৈছিল৷ যোৱা সময়খিনিত ইয়াৰ সুফল ৰাইজে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত দেখিবলৈ পাইছে বা অনুভৱ কৰিছে৷ কিন্তু ডিজিটেল মাধ্যমেৰে টকা-পইচৰ লেনদেন কৰা ধাৰণাটোৱে দেশত বর্তমান সময়লৈ বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰা নাছিল৷ বৃহৎ শ্বপিং মল বা ডাঙৰ ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান কিছুসমূহতে এনে ব্যৱস্হা প্ৰচলিত আছিল৷ পিছে জন-ধন আচঁনিৰ জৰিয়তে দেশৰ সকলো শ্ৰেণীৰ নাগৰিকে বেংকিং সেৱাৰ সুবিধা লাভ কৰাত এই ব্যৱস্হা ৰূপায়ন কৰিবলৈ বর্তমান কিছু পৰিমানে হলেও সহায়ক হব৷ ইতিমধ্যে বিমুদ্ৰাকৰণৰ ফলত দেশৰ কিছু কিছু চহৰত ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ীয়েও Paytm বা অন্য ধৰণৰ মোবাইল ৱালেট ব্যৱহাৰ কৰি লেনদেন কৰা আৰম্ভ কৰিছে৷ বর্তমান প্ৰায়সংখ্যক লোকৰ হাততেই স্মার্টফোন সহজলভ্য হৈ পৰিছে৷ ডিজিটেল মানি কি বা মোবাইল ফোনক কিদৰে বেংক বা মানিবেগ ৰূপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি তাৰ বাবে সজাগতা আনিবলৈ শেহতীয়াকৈ চৰকাৰীভাবেও প্ৰয়াস কৰা দেখা গৈছে৷

ডিজিটেল লেনদেনৰ কেইবিধমান প্ৰকাৰ হৈছে- ১) ক্ৰেডিট কার্ড আৰু ডেবিট কার্ডঃ- আমি এটিএমৰ পৰা টকা উলিয়াবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ডেবিট কার্ডখনকে যিকোনো ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানত ‘Swipe’ কৰি নগদ ধনৰ পৰিবর্তে নিজৰ বেংক একাউন্টৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ আদায় দিব পাৰো৷ অৱশ্যে ইয়াৰ বাবে দোকান-প্ৰতিষ্ঠানসমূহে তেনে আন্তঃগাথঁনি গঢ়ি তুলিব লাগিব৷ সাম্প্ৰতিক সময়ত এনে ব্যৱস্হা উপলব্ধ কৰাটো অত্যধিক জৰুৰী হৈ পৰিছে৷ ইয়াৰ ফলত নগদ ধন লবলৈ এটিএমৰ সন্মুখত শাৰী পাৰি সময় অপচয় নহব আৰু বিক্ৰেতা সকলো খুচুৰাৰ অভাৱৰ সমস্যাৰ পৰা পৰিত্ৰান পাব৷ বিভিন্ন অনলাইন লেনডেন কৰিবলৈও এনে কার্ড ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি৷ ২) USSD ঃ- এই ব্যৱস্হা অৱলম্বন কৰি আপুনি অনায়েসে নিজৰ মোবাইল ফোনৰ দ্বাৰা অন্য কোনো ব্যক্তিৰ বেংক একাউন্টলৈ টকা-পইচা পঠিয়াব পাৰিব৷ ইয়াৰ বাবে ইন্টাৰনেট বা স্মাটফোনৰো কোনো আৱশ্যকতা নাই৷ সাধাৰন মোবাইলতো এই সুবিধা উপলব্ধ৷ মাথো গ্ৰাহকৰ মোবাইল নম্বৰটো বেংকত পন্জীয়নভুক্ত হোৱাটো আৱশ্যক৷ প্ৰথমে নিজৰ মোবাইলৰ পৰা *99# ডায়েল কৰিব লাগিব৷ নিজৰ বেংকৰ প্ৰথম তিনিটা আখৰ বা IFSC Code ৰ প্ৰথম চাৰিটা সংখ্যা টিপিব লাগিব৷ ইয়াৰ পাছত Fund Transfer-MMID বিকল্প নিবার্চন কৰিব লাগিব৷ যিজন ব্যক্তিৰ একাউন্টত ধন জমা কৰিব তেওঁৰ মোবাইল নম্বৰ আৰু MMID অর্ন্তভুক্ত কৰিব লাগিব৷ ইয়াৰ পাছত জমা কৰিব লগীয়া ধনৰ পৰিমাণ আৰু নিজৰ MPIN অর্ন্তভুক্ত কৰিব লাগিব৷ (প্ৰতিজন গ্ৰাহকৰ বাবে MPIN বেংকৰ পৰা প্ৰদান কৰে)৷ ইয়াৰ পাছৰ Space এৰি নিজৰ একাউন্টৰ অন্তিম চাৰিটা সংখ্যা অর্ন্তভুক্ত কৰিলেই আপোনাৰ ধন ব্যক্তিজনৰ একাউন্টলৈ স্হানান্তৰিত হৈ গল৷ বেংকত শাৰী নপতাকৈয়ে ঘৰতে বহি এনে সহজ পদ্ধতিৰে আপুনি ধন স্হানান্তৰিত কৰিব পাৰিব৷
৩) e-Wallet ঃ- মোবাইল ৱালেট বা e-Wallet একপ্ৰকাৰ ডিজিটেল মানিবেগৰ দৰে৷ ক্ৰেডিট বা ডেবিট কার্ডৰ জৰিয়তে আপুনি পইচা জমা ৰাখি বিভিন্ন অনলাইন লেনদেন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে৷ ইয়াৰ জৰিয়তে আপুনি প্ৰত্যেক লেনদেনত কার্ড নম্বৰ বা পিন নম্বৰ ব্যৱহাৰ কৰি থকাৰ প্ৰয়োজন নাই৷ Google Play Store ত Paytm, Oxygen কে ধৰি এনে বহু ৱালেট উপলব্ধ৷ ৪) Unified Payment Interface (UPI) ঃ- UPIৰ জৰিয়তে আপুনি যেতিয়াই আৰু যিকোনো স্হানৰ পৰাই স্মার্টফোনৰ জৰিয়তে ধনৰ লেনদেন কৰিব পাৰিব৷ নিজৰ মোবাইলৰ পৰা মেছেজ পঠিওৱাৰ দৰেই ই সহজ৷ নিজৰ মোবাইল নম্বৰটো বেংকত পন্জীয়নভুক্ত কৰাই UPI এপ ডাউনল’ড কৰি Unique ID আৰু UPI Pin স্হিৰ কৰিব লাগিব৷ ইয়াৰ পাছত আপুনি মোবাইলটোকে বেংক হিচাবে ব্যৱহাৰ কৰি ধনৰ লেনদেন কৰিব পাৰিব৷ ভাৰতীয় ৰির্জাভ বেংকৰ তদানীন্তন গৱর্নৰ ৰঘুৰাম ৰাজনে যোৱা এপ্ৰিল মাহত এই ব্যৱস্হা উদ্বোধন কৰিছিল৷ ৫) আধাৰ কার্ডৰ যোগেডি লেনদেনঃ- অসমত বর্তমানেও আধাৰ কার্ড প্ৰদান কৰা প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হোৱা নাই যদিও ভাৰতবর্ষৰ অন্য ৰাজ্য সমূহত ইতিমধ্যে আধাৰ কার্ডৰ লগত বেংক একাউন্ট যোগ কৰা প্ৰক্ৰিয়া ইতিমধ্যে আৰম্ভ হৈছে৷ ইয়াৰ যোগেদি নগদ ধন লগত নাথাকিলেও আধাৰ কার্ডৰ জৰিয়তে সহজতে বিভিন্ন লেলদেন কৰিব পৰাটো সম্ভৱপৰ হৈ উঠিছে৷ ‘ডিজিটেল ইন্ডিয়া’ আচঁনিৰ ইও এক চমকপ্ৰদ ফলাফল৷

ভাৰতবর্ষৰ দৰে বিশাল আৰু বৈচিত্ৰ্যপূর্ণ দেশ এখনক মূহুর্ততে ডিজিটেল কৰাটো মুঠেও সম্ভৱপৰ নহয়৷ কিন্তু সুপৰিকল্পিত আচঁনি তথা সঠিক দৃষ্টিভংগীৰে আগবাঢ়িলে এই লক্ষ্যত নিশ্চয় উপনীত হব পৰা যাব৷ দুর্নীতি তথা ক’লা ধনৰ মহামাৰীৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ লেনদেন প্ৰক্ৰিয়াক ডিজিটেল কৰাৰ বাহিৰে গত্যন্তৰ নাই৷ ইয়াৰ গুৰুত্ব চৰকাৰে ইতিমধ্যে বুজি উঠিছে৷ সময় আহি পৰিছে সাধাৰণ জনতাক এই বিষয়ে সজাগ সচেতন তথা প্ৰশিক্ষিত কৰাৰ৷ দেশৰ গৰিষ্ঠসংখ্যক লোকেই বর্তমান বেংকিং সেৱাৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ পৰাত এই কার্য কিছু পৰিমানে হলেও সুচল হব৷ শেহতীয়াকৈ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী চন্দ্ৰবাবু নাইডুৱে ডিজিটেল লেনদেনত সহায়ক হোৱাকৈ ৰাইজক বিনামূলীয়াকৈ মোবাইল ফোন যোগান ধৰা কার্য প্ৰশংসনীয় আৰু শলাগিবলগীয়া৷ ভাৰতক দুর্নীতিমুক্ত দেশ হিচাবে গঢ়ি তুলিবলৈ আগন্তক সময়ত লেনদেন প্ৰক্ৰিয়া সম্পূর্ণ ডিজিটেল কৰাটো বাধ্যতামুলক৷ ডিজিটেল মানি যে নগদ ধনৰ শক্তিশালী বিকল্প হৈ পৰিছে সেয়া সাম্প্ৰতিক সময়ত প্ৰতিয়মান হৈছে৷ মাথো জনসাধাৰণৰ সূচল হোৱাকৈ ইয়াক গঢ় দিয়াটো চৰকাৰৰ গধুৰ দায়িত্ব আৰু প্ৰত্যাহবান৷

লেখক পুনে. মহাৰাষ্ট্ৰত IBMত  তথ্য প্ৰযুক্তি বিশেষজ্ঞ ৰূপে কৰ্মৰত, ফোনঃ 08402852801

Monday, November 28, 2016

ৰেডিঅ' সুখ-দুখ

কবিতাঃ বেত্ৰাঘাত
কবিঃ অজয় লাল দত্ত
আবৃত্তিঃ নিলোতপল বৰুৱা

গ্ৰন্থ আলোচনা

“তেজপিয়া”:দুর্নীতিৰ এক বাস্তৱ প্রতিচ্ছবি
লীলাকান্ত পায়েঙ 

অসম লোকসেৱা আয়োগত চাকৰিৰৰ নামত কিছু বছৰৰ আগৰপৰাই চাকৰিৰ নামত বহু টকাৰ লেন-দেন হৈ আহিছে। যোৱা কেইবা বছৰ ধৰি আয়োগৰ ভিতৰ চ’ৰাত দুর্নীতিৰ মেলা কেনে ভাবে বহি আহিছে সেই বিষয়ে বিভিন্ন জনে বাতৰি কাকত, টিভি চেনেলত বিভিন্ন আলোচনা-সমালোচনা চলি আহিছে। সেই বাস্তৱতাকে উপন্যাসৰ ৰুপ দিছে যুৱ লেখক বিশ্বজ্যোতি শর্মাই লিখি উলিয়াইছে এখন উপন্যাস যিখনৰ নাম ৰাখিছে “তেজপিয়া”।

উপন্যাসখনৰ পটভূমি বাস্তৱ। কিতাপখনৰ পাতনিত লেখকে উল্লেখ কৰিছে যে কেইবাজনো ভুক্তভোগীৰ বক্তব্য আৰু বহু কাকত, আলোচনী তথা তথ্য ইয়াৰ সমল। লেখকে চৰিত্রসমূহ কাল্পনিক বুলি উল্লেখ কৰি্লেও প্রকৃততে চৰিত্রসমুহ বাস্তৱতাত কোনোবাজন ব্যক্তিৰ সতে মিল দেখা যায়। লেখকে উপন্যাসখনত ‘আসাম চিভিল চাৰ্ভিচ’ৰ এ.চি.এছ.ই. নামৰ এক পৰীক্ষা দাঙি ধৰিছে। কিতাপখনত লেখকে অসম লোকসেৱা আয়োগত চলি থকা দুর্নীতিৰ বিষয়ে আভাস দিয়াৰ চেষ্টা কৰিছে।

ৰবীন, শান্তনু, গৌতম আৰু মাধৱ নামৰ চাৰিজন যুৱকে এ.চি.এছ.ই. নামৰ পৰীক্ষাত কেইবাবাৰো অবতীৰ্ণ হয় কিন্তু ইমান কষ্ট কৰাৰ পাছতো আটাইকেইজন অসফল হয়। অবশেষত উপাই বিহীন হৈ এজন মৃগাংক হাজৰিকা নামৰ এজন দালালৰ কাষ চাপে। ‘আসাম চিভিল চাভিচ’ৰ অধ্যক্ষ প্রকাশ পালৰ এজন দালাল। আটাইকেইজনে চাকৰিৰ আশাত নিজৰ নিজৰ খেতি মাটি বিক্রী কৰি সকলোবোৰ পইচা মৃগাংক হাজৰিকা নামৰ হাতত তুলি দিয়ে। তথাপিও দালাল মৃগাংক হাজৰিকা ইমান উচ্চ হাৰত পইচা দিব নোৱাৰি এ.চি.এছ.ই. পৰীক্ষাত বিফল হয়। আটাইকেইজনৰ বহু টকা দালালে ললে কিন্তু ঘুৰাই নাপালে।

কিন্তু চিৰন্তনৰ দৰে উচ্চ বিলাসী জীৱন কটোৱা যুৱকজনে যিমান পাৰে সিমান টকা দি চাকৰি কিনিছে। লেখকে উপন্যাসখনত অসম লোকসেৱা আয়োগত সংঘটিত হৈ থকা চাকৰিৰ নামত হৈ থকা দুর্নীতিক জীৱন্ত ৰূপত দাঙি ধৰিছে। বহু বছৰ ধৰি অসম লোকসেৱা আয়োগৰ পৰীক্ষাৰ প্রশ্নকাকত, উত্তৰ বহি আদি কিদৰে কিনা-বেচা হৈ আছে তাৰ স্পষ্ট উদাহৰণ উপন্যাসখনত দেখিবলৈ পোৱা যায়। অসম লোকসেৱা আয়োগৰ পৰীক্ষাত বিফল হোৱা ল’ৰা-ছোৱালীয়ে নিজকে বিচাৰি পাব উপন্যাসখনত। অসম লোকসেৱা আয়োগত সংঘটিত হৈ থকা কেলেংকাৰিৰ কথা বিভিন্ন লেখকে লেখি আহিছে কিন্তু “তেজপিয়া” উপন্যাসৰ ৰূপত প্রথম কিতাপ।

এই লেখাৰ যোগেদি লেখক বিশ্বজ্যোতি শর্মালৈ ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰিছো। অসমৰ কেইবাখনো বাতৰি কাকতত তেখেতৰ চিন্তা গধুৰ লেখনি প্রকাশ পাই আহিছে। তেজপিয়া লেখকৰ তৃতীয়খন উপন্যাস। বিভিন্নজন বঞ্চিত প্রার্থীৰ লৈ সম্পূন সত্যৰ ভিত্তিত সৃষ্টি হৈছে “তেজপিয়া”। ক’বলৈ গলে অসম লোকসেৱা আয়োগৰ দুর্নীতিৰ এক বাস্তৱ প্রতিচ্ছবি “তেজপিয়া”।

চিন্তন

চান্দাৰ ধান্দা!
জ্যোতিৰূপম দত্ত
উৎসৱৰ বতৰ আহি পালেই৷ এইখিনি সময়তে ঘৰে-ঘৰে, দোকানে-সমাৰে, হাটে-বজাৰে সকলোতে পৰম প্ৰতাপী চান্দা সংগ্ৰহকাৰী ‘চান্দাবীৰ’সকলৰ টিঘিলঘিলনি ৷ এওঁলোকৰ হাতত অনবৰতে দৃশ্যমান অৰ্জুনৰ গাণ্ডীৱস্বৰূপ চান্দাৰ বহীখন ৷ কোটিপতি ব্যৱসায়ীসকলৰ কথা বাদেই দিলো, বজাৰৰ এচুকত কেইটিমান জলকীয়া, নেমুটেঙা লৈ গ্ৰাহকৰ অপেক্ষাত থকা পোহাৰী বৃদ্ধাজনীও এই ‘চান্দাবীৰ’ সকলৰ অব্যৰ্থ লক্ষ্যৰ পৰা সাৰি নাযায় ৷

পিছে এইসকল বীৰপুৰুষে কেতিয়াও ভুলতো অকলে ‘চিকাৰ’ৰ সন্ধানত ওলাই নুফুৰে ! সিংহৰ দৰে ভাওঁ দি তৰ্জন-গৰ্জন কৰি থকা এইসকলৰ বেছিভাগেই সন্ধিয়া সময়ত চিকাৰৰ সন্ধানত শিয়ালৰ দৰে জাক পাতি ফুৰাহে আমাৰ দৰে চকুচৰহাবোৰৰ চকুত পৰে ৷ উস ! এখেতসৱৰ কি যে ভাষা ! কি যে ভংগীমা ! কি যে বীৰত্বৰ গাঁথা!

আপুনি মই নিমিত্তহে মাত্ৰ ৷ এই সময়চোৱাত তেখেতসৱেই ৰজা ৷ ৰজাৰ আদেশৰ সামান্যতম গাফিলতি বা মতান্তৰ মানেই লাঞ্ছনা বা গঞ্জনা ৷ মদিৰাসক্ত কিছুসংখ্যক ‘চান্দাবীৰ’ৰ মুখনিসৃত অৰ্থৰ অংকৰ দাবী মানেই শিলৰ ৰেখা ৷ কবলৈ গলে দোকানৰ ‘ফিক্সড প্ৰাইচ’ৰ দৰে সকলোতে একেবাৰে ‘ফিক্সড চান্দা’ !

পিছে ‘চান্দাবীৰ’ৰ দলটোও বহুধাবিভক্ত, মানে কেইজনমানৰ বাহুবলেই সাৰ, কেইজনমান আকৌ সুকৌশলী বাকপটু ৷ মুখত সমাজ সেৱাৰ কথা, ধৰ্মৰ কথা, মানৱ সেৱাৰ কথা অনবৰত আখৈ ফুটা দি ফুটে ৷ পিছে সকলোৰে একেই ধান্দা, মানে প্ৰথমতে নিজলৈহে চাউল-কথা, তাৰ পাছতহে সমাজৰ কথা ৷ অনবৰতে বৰ বৰ কথা কৈ সমাজ সেৱাৰ বাবে চান্দাসংগ্ৰহৰ দৰে মহান বৃত্তিত আত্মোসৰ্গ কৰা এইসৱ বীৰপুৰুষক পিছে সমাজৰ বাবে এটা গছপুলি ৰোৱা, বাঁৰী-দুখুনী এগৰাকীক সহায় কৰা, ৰক্তদান কৰা, বিপদগ্ৰস্ত কাৰোবাক সহায় কৰা, এনেবোৰ তুচ্ছ কৰ্মত ব্ৰতী হোৱা কাহানিও নেদেখো ৷ কিছুমান চকুচৰহাৰ মতে সমাজৰ কৰ্মতকৈ চান্দাসংগ্ৰহেই ভাল কৰ্ম, আনকি ধৰ্মৰ বাবেও এইফেৰাই প্ৰধান কৰ্ম!

আড়ম্বৰহীনভাৱে মাংগলিক কামখিনি সুচাৰুৰূপে ভক্তিভাৱেৰে সম্পন্ন কৰাৰ সলনি জাক-জমকীয়া উৎসৱৰ বাবে দুশমিটাৰ দুৰে দুৰে প্ৰকাণ্ড প্ৰকাণ্ড মণ্ডপ, পকী ৰাস্তাবোৰৰ গাঁত খান্দি বাঁহ পুতি সজা সুউচ্চ তোৰণ, ছাত্ৰ-ছাত্ৰী তথা বৃদ্ধ বা ৰোগীসকলৰ কথা চিন্তা নকৰি দিনে-নিশাই কাণ তাল মাৰি যোৱাকৈ বজোৱা মাইকৰ শব্দ, ব্যস্ত পথ ভেটি পথচাৰীক দুৰ্ভোগ দিয়া আদিৰহে বিশাল আয়োজন ৷ জাক-জমকৰ চমক চাবলৈ হলে শুনিলেই চমকি উঠা চান্দাৰ অংক এটিও আগবঢ়াবই লাগিব ৷ বাক্যৰে নোৱাৰিলে বলেৰে আদায় কৰাৰ বাবেই এই মহান বৃত্তিধাৰী অভিজ্ঞ ‘চান্দাবীৰ’সকলৰ প্ৰয়োজন ৷ নহয়জানো ?

‘অথিৰ এহু সংসাৰ’ৰ সাধাৰণ নাগৰিক এজনে লেলাট ভুঞ্জি দিনে নিশাই হাড়ভগা পৰিশ্ৰম কৰি মাহৰ মুৰত অনা টকাকেইটি মাহিলী বাজেট অনুসৰি নানান অংক কৰি জুখি-মাখি খৰচ কৰাৰ পাছতো দেখা যায় যে মাহৰ শেষলৈ কোনোকালেই হিচাপ নিমিলে ৷ অথচ এই লাখটকীয়া উৎসৱৰ বাজেটৰ হিচাপবোৰ দেখোন বৰ সুন্দৰকৈ মিলি থাকে ? এটকা জমাৰ বাবদ এটকা খৰচ ! একেবাৰে ফটফটীয়া হিচাব ! হয়তো সেইবাবেই উৎসৱৰ অৰ্থসংগ্ৰহকাৰীসকল তথা বিয়াগোম কৰ্মকৰ্তাসকলে কোনোদিনেই ৰাজহুৱাকৈ হিচাপ দাখিল কৰাৰ প্ৰয়োজনবোধ নকৰে ৷ আনকি সাধাৰণ ব্যৱসায়ীক কৰ-কাটল, আয়-ব্যয়ৰ হিচাপ লোৱাৰ গইনা লৈ জোৰ-জুলুম কৰা চৰকাৰী কৰ-কাটল সংগ্ৰহকাৰীসকলেও এনেবোৰ উৎসৱৰ সৰ্বময়কৰ্তাসকলৰ পৰা ৰাজহুৱাকৈ সংগ্ৰহ কৰা টকাৰ চৰকাৰীভাৱে হিচাপ বিচৰা আজিলৈকে শুনা নাই ৷

পিছে আমিবোৰো জানো কম ? বন্যাক্ৰান্তৰ নামত, দুখীয়া-নিচলাৰ নামত বা সম্বলহীন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পঢ়াৰ নামতেই হওক, আমাৰ হাতনি-পেৰাৰ পৰা এটকা চিকা-ৰূপ কাৎচিতহে ওলায় ৷ পিছে চকুতলগাকৈ সজোৱা বিজুলী-চাকিৰ পোহৰৰ বাহাৰৰ নামত, প্ৰকাণ্ড মণ্ডপৰ নামত চান্দা তুলিবলৈ দলবলে অহা ‘চান্দাবীৰ’ সকলৰ গৰ্জন শুনি তেৰাসৱৰ হাতত সুৰসুৰকৈ খমখমীয়া নগদ টকা তুলি দিও ৷ ৰাজহুৱা কাম বা ধৰ্মীয় উৎসৱৰ অচিলা লৈ নিজৰ চন্দুক ভৰাবলৈ অহা কিছু ছদ্মৱেশী চান্দাসংগ্ৰহকাৰীসকলৰ সমুখতো আমি আগ্ৰহেৰে আঁঠু লৈ আগবঢ়াই দিও নিজৰ কষ্টোপাৰ্জিত ধনৰ অংশ ৷ কিবা উৎসৱ বুলিলেই সাত জাঁপ মৰা আমাসৱৰ পিছে ৰাজহুৱা খেলপথাৰখন চফা কৰি অনবৰতে ঘৰৰ চাৰিবেৰৰ মাজত আবদ্ধ কৰি থোৱা শিশুকেইটিক অকণ মুকলি বতাহ সেৱন কৰা বা শাৰিৰীক কচৰৎ কৰাৰ সুবিধা কৰি দিবলৈ এলাহে আগুৰি ধৰে, অথবা নিজৰ ঠাইখিনিৰ লেতেৰা পুতিগন্ধিময় নলাটো চফা কৰা, ৰাজহুৱা স্থানত মহিলা-শিশু-বৃদ্ধ-বিকলাংগৰ বাবে সুচল আৰু পৰিষ্কাৰ প্ৰস্ৰাৱগাৰ এটিৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ দৰে কথাবোৰ ভাবিবলৈ সময়ৰ অভাৱহে হয় ৷

এনেদৰেই কেতিয়াবা সন্মানহানিৰ ভয়ত, কেতিয়াবা মুখলজ্জাৰ ভয়ত, অথবা সমাজত বৰ-মানুহ বোলাবলৈ ঘৰৰ পিছফালে ঢকুৱাৰ বেৰ থাকিলেও সমুখত বৰ-চুৰীয়াৰ ফেৰ দেখুৱাবলৈ কষ্টোপাৰ্জিত সম্পদৰ এখিনি তেৰাসৱৰ হাততেই তুলি দি মোচত তাও দিও ৷ অৱশ্যে টকাৰে খুন্দ খাই থকা তুলী-গাৰু-তোচকত আৰামেৰে শুই-বহি সোঁৱে-বাৱে অসৎ উপায়েৰে টকা ঘটা ‘মহৎ’ চোৰসকলৰ কথা সুকীয়া ৷ একেদৰেই এহাতে লাখটকীয়া চান্দা দি আনহাতে থাউকতে সামগ্ৰীৰ দাম বঢ়াই আমাৰ দৰে কেলেহুৱা, মৰকেলেপ মৰা দুখীয়া কেইটামানৰ মুৰত ৰাম-টাঙোন মৰা বিয়াগোম বেপাৰীসৱৰ কথাও সুকীয়া ৷

এটা কথা পিছে সকলোৰে মনত খু-দুৱাই থাকে, কিন্তু কোনেও ফুটাই নকয় ৷ উৎসৱৰ খৰচৰ হিচাপ খুজিবলৈ ভয় লাগে ৷ নহয়জানো ? দুখীয়া পোহাৰী এজনীয়ে ধনীয়া দুমুঠিৰ বাবদ খোজা টকাৰ পৰা দুটকা কমাই লবলৈ কাজিয়া কৰি বৰ বৰ কথা কবলৈ অকণো ভয় নকৰা আমিবোৰে পিছে সন্ধিয়া চোতালত জুম পতা এজাক বীৰ-পুংগৱৰ বীৰত্বপুৰ্ণ উচ্চবাচ্যত নতশিৰ হৈ সেমসেমীয়া হৈ পৰো ৷ যোৱাবছৰ উৎসৱৰ নামত সংগ্ৰহ কৰা অৰ্থৰ হিচাপ বিচাৰি খুজি কিল খালেহে হ’ব ! নহয়জানো ?

ধৰ্ম-কৰ্মৰ নামত, সমাজসেৱাৰ নামত বা পৰম্পৰাৰ দোহাই দি হকে-বিহকে দাবী-ধমকি, চল-চাতুৰীৰে অৰ্থ-সংগ্ৰহ কৰি বিলাসী জীৱন কটোৱা মাথো এমুঠিমান দুৰ্জনলৈ ভয় কৰি সমাজৰ সকলোৱে মনে মনে থাকে কিয় ? উৎসৱৰ দিনকেইটিত আনৰ অসুবিধা নোহোৱাকৈ, ৰাজহুৱা সম্পত্তি নষ্ট নকৰাকৈ, সুচাৰুৰূপে, সুশৃংখলিতভাৱে উৎসৱৰ আনন্দৰ ভাগ লোৱাত কাৰোৰেই আপত্তি নাথাকে ৷ একেদৰেই উৎসৱৰ উদ্যোক্তাসকলে বাহুল্যতা বৰ্জন কৰি, চান্দাৰ নামত কাকো জোৰ-জুলুম নকৰাকৈ, সমজুৱাকৈ হিচাপ-নিকাচ প্ৰকাশ কৰি উৎসৱৰ আয়োজন কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো কাৰোৰেই আপত্তি নাথাকে ৷ এই উৎসৱৰ বতৰত অকল নিজৰ কথা নাভাবি আনৰ কথাও অলপ চিন্তা কৰো আহক ৷ চুবুৰীৰে চিনাকী ককাই-ভাই কেইটিলৈ কিয়নো ভয় কৰিম ? আমি প্ৰতিজন অসমীয়াৰ শৰীৰত এতিয়াও কিঞ্চিত হলেও বীৰৰ তেজ প্ৰবাহিত হৈ আছে ৷ আমাক সন্মান কৰাজনক আমিও সন্মান যাচিম, কিন্তু এই ফোঁপজহী বীৰপুৰুষসকলক উচ্চ শিৰে নিৰ্ভীকভাৱে সদুত্তৰ দিয়াৰ সময় হৈছে এথোন ৷

লেখকৰ ঠিকনাঃ হাতীশিলা, চন্দ্ৰপুৰ, গুৱাহাটী 

Sunday, November 27, 2016

সুখ-দুখৰ বতৰা

আজিৰ ভাল খবৰবোৰ
১. অসম চৰকাৰে ৰাজ্যৰ সকলো বিত্তীয় লেনদেন অনলাইনৰ জৰিয়তে কৰাৰ বাবে ব্যৱস্থা কৰিবলৈ ৰিজাৰ্ভ বেংক, সকলো বেংক, কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ বিভাগ সমূহক নিৰ্দেশ জাৰি কৰিছে।

২. অসমৰ চাহ বাগিচা সমূহতো স্থাপিত হব এটিএম। এতিয়াৰ পৰা চাহ বাগিচাত কাম কৰা সকলৰ বাবেও একাউণ্ট খুলি, একাউণ্ট যোগেহে মজুৰী আদায় দিবৰ বাবেও চৰকাৰে পৰামৰ্শ দিছে।

৩. তেজপুৰৰ ঘোঁৰামৰাত এনিমেল কৰিডৰত ঔদ্যোগিক পামৰ নামত পতঞ্জলিক মাটি প্ৰদান কৰা বিষয়টোত বন বিভাগে গোচৰ ৰুজু কৰিছে। তাত এটা গাঁতত পৰি হাতীৰ মৃত্যু ঘটাৰ পাছতে এই পদক্ষেপ লোৱা হৈছে। ইফালে এজাহাৰ দাখিলৰ পাছতে পতঞ্জলিৰ সমন্বয়ক উদয় গোস্বামী নেপাললৈ ৰাওনা হোৱাৰো খবৰ প্ৰকাশ পাইছে।

৪. মাজুলীত বালিৰ বস্তাৰে খহনীয়া প্ৰতিৰোধৰ নামত ১২৪কোটি টকা লুটি নিয়াৰ পাঙ পতাৰ অভিযোগত মাজুলীত ক্ষুদ্ধ ৰাইজে ব্ৰহ্মপুত্ৰ বৰ্ডৰ অভিযন্তা বিষয়াক ঘেৰাও কৰি সঠিক ৰূপত খহনীয়া ৰোধৰ পদক্ষেপ লোৱাৰ বাবে দাবী জনায়।

৫. বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধত শ্বহীদ হোৱা ভাৰতীয় সেনাক সন্মান জনাব বাংলাদেশ চৰকাৰে। ১৭০০ পৰিয়ালক পাঁচ লাখকৈ টকাৰ আৰ্থিক সাহাৰ্য দিবলৈ ভাৰতলৈ আহিব বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্বেখ হাছিনা।

৬. চতিয়াৰ শ শ যুৱকে চৰকাৰী চাকৰিলৈ কেৱল আশা পালি নাথাকি কষি, মীন, দুগ্ধ আদি পালনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বনৰ আদৰ্শ দেখুওৱা বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছে।বিধায়ক পদ্ম হাজৰিকাই সমষ্টিত নিৰ্মাণ হব লগা ১৪হাজাজাৰ শৌচালয়ৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সকলো সামগ্ৰী এই সকল থলুৱা উদ্যমীৰ পৰাই লোৱা হব বুলিও ঘোষণা কৰিছে।

৭. দেশৰ ন্যায় ব্যৱস্থাত প্ৰয়োজনীয় সংখ্যক ন্যায়াধীশ নথকাৰ বাবেই ৰাইজে ন্যায়হীনতাত ভূগিব লগা হোৱা বুলি আঙুলিয়াই দি উচ্চতম ন্যায়লয়ৰ ন্যায়াধীশ সকলে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ ন্যায়াধীশ নিযুক্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া দ্ৰুত কৰিবলৈ লক্ষ্ণণ ৰেখা নিৰ্ণয় কৰি দিয়া বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছে।

৮. কালি ২৬-১১ৰ সন্ত্ৰাসবাদীৰ আক্ৰমণৰ ঘটনাৰ প্ৰতিবাদত আৰু নিৰাপত্তাৰক্ষীৰ সাহসৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনাই মুম্বাইত সাগৰীয় উপকূলত বিপদসংকুল সাঁতোৰৰ আয়োজন কৰা হয়।

৯. জে.ই.ই পৰীক্ষাৰ বাবে অসম আৰু মেঘালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে আধাৰ নম্বৰ আবেদন পত্ৰত উল্লেখ নকৰিলেও হব। এই দুই ৰাজ্যৰ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে এই শিঠিলতা ঘোষণা কৰিছে চিবিএছইয়ে।

১০. গুৱাহাটীৰ ৰাজপথত আৰু দেখা নাযাব ১০-১৫ বছৰ পুৰণি চিটিবাছ, ট্ৰেকাৰ। এই যানবাহন সমূহ চলাচলৰ বাবে অন্তিম সীমা যোৱা শুকুৰাবাৰলৈহে আছিল বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছে।

পৰ্যবেক্ষণ

ফিডেল কেষ্ট্ৰ, কিউবাৰ পাৰমাণৱিক সংকটাৱস্থা আৰু ভাচিলি আৰ্খিপভ্‌
প্ৰতিম প্ৰতাপ বৰুৱা
বিশ্বৰ বিপ্লৱী চিন্তাধাৰাৰ অন্যতম যুগপুৰুষ কিউবাৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ফিডেল কেষ্ট্ৰৰ কালি দেহাৱসান ঘটিছে। বিশ্ব ৰাজনীতিৰ ভিন্ন নেতাই শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰিছে। তাৰ বিপৰীতে আমেৰিকাৰ মিয়ামিলৈ দেশান্তৰিত হৈ বসবাস কৰা কিউবান কল'নীত তেওঁৰ মৃত্যুৰ খবৰৰ পাছত স্ব-দেশলৈ ঘূৰি যোৱাৰ ৰাষ্টা মুকলি হোৱাৰ আশাত আনন্দ প্ৰকাশ কৰাও বতৰা আহিছে। দেশ-বিদেশৰ সংবাদ মাধ্যম, সামাজিক গণ-মাধ্যম, নিউজ পৰ্টেল আদিতো এতিয়া মানুহে বিপ্লৱী নেতাৰ পৰা দীৰ্ঘদিনৰ বাবে শাসক হোৱা কেষ্ট্ৰৰ জীৱন-কৰ্মৰ ওপৰত চাৰ্ছ তথা অধ্যয়ন দ্ৰুততৰ হৈছে। চ'ছিয়েল মেডিয়াটো ভিন্ন আলোচনাত কেষ্ট্ৰৰ সংগ্ৰাম, শাসন শৈলী আৰু তেওঁৰ দিনত সৃষ্টি হোৱা সুদিন-দুৰ্দিনৰ কথাও আলোচিত হৈছে।

তাৰ মাজতে এঠাইত পঢ়িবলৈ পালো - Fidel’s rule brought the world to its closest point of nuclear war during those fateful 13 days in 1962. সেই দুৰ্ভাগ্যপূৰ্ণ ১৩ দিন কিনো আছিল আচলতে? কিউবান ক্ৰাইছিছ্‌ কিমানলৈ আগবাঢ়িছিল? পৃথিৱীখন কেনেকৈ এবাৰ ৰক্ষা কৰিছিল? কথাবোৰ জানো আহক।


ভাচিলি আলেক্‌জেণ্ড্ৰ’ভিছ্‌ আৰ্খিপভ্‌ (Vasili Alexandrovich Arkhipov)। ১৯৬২ চনত এই সৈনিকজন ৰাছিয়ান নৌসেনাৰ এজন বিষয়া আছিল আৰু এখন বি-৫৯ নিউক্লিয়াৰ টৰ্পেডোযুক্ত ছাব্‌মেৰিনৰ ডেপুটি কামাণ্ডাৰ আছিল। সেই সময়ত শীতল যুদ্ধই তীব্ৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিছে। কিউবাত, আমেৰিকাৰ মূল ভূখণ্ডৰ পৰা মাত্ৰ কেইশমান কিলোমিটাৰ দূৰত্বত ৰাছিয়াই নিউক্লিয়াৰ মিছাইল বহুৱাইছে।

সশস্ত্ৰ বিপ্লৱেৰে অত্যাচাৰী শাসক ইমানুৱেল বাটিষ্টাৰ চৰকাৰক ওফৰাই কিউবাৰ শাসনজৰী লৈছিল ফিডেল কেষ্ট্ৰোৱে। ফিডেলৰ সোঁহাত আছিল ভাতৃ ৰাউল, চে গুৱাভাৰা, কেমিল’ কেন্‌ফুজ, তানিয়া ইত্যাদি বিপ্লবী বীৰসকল। আমেৰিকাই গাতে লাগি থকা কিউবাত নতুনকৈ আৰম্ভ হোৱা কমিউনিষ্ট শাসনক যি কোনো প্ৰকাৰে ওফৰাবলৈ চিআইএক নিৰ্দেশ দিছিল। আনকি ফিডেলক কেইবাবাৰো হত্যা কৰাৰো ষড়যন্ত্ৰ কৰা হৈছিল। অসহ্য হৈ ফিডেলে ৰাছিয়াৰ কাষ চাপিছিল। অৱশেষত ৰাছিয়াৰ সেই সময়ৰ প্ৰিমিয়াৰ নিকিটা খ্ৰুছেভ আৰু ৰাউল কেষ্ট্ৰোৰ মাজত ১৯৬২ চনৰ জুলাই মাহত এখন গোপন চুক্তি হয় আৰু ৰাছিয়াই কিউবাৰ ভূমিত বেলিষ্টিক নিউক্লিয়াৰ মিছাইলৰ ঘাটি বহুৱাৰ কাম আৰম্ভ কৰে। ১৯৬২ চনৰ ১৪ অক্টোৱৰৰ দিনা এখন আমেৰিকান ইউ-২ বিমানে এই মিছাইলৰ ঘাটিসমূহৰ ফটো তোলে আৰু এই ফটোবোৰ ১৫ অক্টোৱৰৰ দিনা আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ওচৰত দাখিল কৰা হয়। লগে লগে সমগ্ৰ পৃথিৱী জুৰি আৰম্ভ হয় ১৩ দিনীয়া ভয়াবহ “কিউবান ক্ৰাইছিছ্‌”। সেই ১৩ দিনত সমগ্ৰ বিশ্বই এখন নিউক্লিয়াৰ যুদ্ধৰ একেবাৰে কাষ চাপিছিল।

আমেৰিকাই কিউবাৰ ওপৰত অৰ্থনৈতিক প্ৰতিবন্ধকতা আৰোপ কৰিলে। আমেৰিকান নৌসেনাৰ যুদ্ধ জাহাজে বিশাল বিমানবাহক যুদ্ধজাহাজ ইউ এচ এচ ৰেন্‌ডল্ফ্‌ৰ নেতৃত্বত কিউবাৰ উপকূলৰ পৰা দূৰত আন্ত:ৰাষ্ট্ৰীয় সীমাৰ বাহিৰত অৱস্থান ল’লে আৰু আমেৰিকান যুদ্ধ বিমানে কিউবাৰ বায়ুসীমাত প্ৰবেশ কৰিবলৈ ধৰিলে।

২৭ অক্টোৱৰ, ১৯৬২ চন। পৃথিৱীৰ ইতিহাসত আটাইতকৈ ভয়ংকৰ দিন। সেইদিনা কিউবাৰ আকাশত এখন আমেৰিকাৰ চোৰাংচোৱা বিমান গুলীয়াই ভূ-পতিত কৰা হৈছিল আৰু আন এখন আমেৰিকান ইউ-২ বিমান ৰাছিয়ান বায়ুসীমাত প্ৰৱেশ কৰাৰ পিছত হেৰাই গৈছিল। ইতিমধ্যে আৰ্ক্‌টিক চাৰ্কোলৰ পৰা চাৰিখন ৰাছিয়ান নিউক্লিয়াৰ টৰ্পেডোযুক্ত ছাব্‌মেৰিন আহি কিউবাৰ উপকূলৰ কাষ পাইছিলহি। তাৰে এখন ছাব্‌মেৰিনৰ ডেপুটি কামাণ্ডাৰ আছিল ভাচিলি আৰ্খিপভ্‌। আমেৰিকান নৌ-বাহিনীৰ চকুত ধুলি মাৰি কিউবাৰ উপকূলত উপস্থিত হৈ এক নিউক্লিয়াৰ ছাব্‌মেৰিনৰ ঘাটি তৈয়াৰ কৰিবলৈ আদেশ পাইছিল এই চাৰিখন ছাব্‌মেৰিনে।

ভাচিলিৰ ছাব্‌মেৰিনখনক ইউ এচ এচ ৰেন্‌ডল্ফ্‌ৰ নেতৃত্বত ১১ খন আমেৰিকান ডেষ্ট্ৰয়াৰ যুদ্ধজাহাজে ঘেৰি ধৰিলে আৰু ছাব্‌মেৰিনখনক উদ্দেশ্যি ডেফ্ট চাৰ্জ নিক্ষেপ কৰিবলৈ ধৰিলে। আমেৰিকানসকলৰ এই আক্ৰমণৰ উদ্দেশ্য আছিল ছাব্‌মেৰিনখনক পানীৰ উপৰিভাগলৈ আহিবলৈ বাধ্য কৰোৱা। কিন্তু এই আক্ৰমণৰ তীব্ৰতা ইমানেই বেছি আছিল যে ছাব্‌মেৰিনখনৰ কেপ্তেইন ভেলেন্টিন্‌ ছভিট্‌স্কিয়ে ধৰি ললে যে ইতিমধ্যে তৃতীয় বিশ্বযুদ্ধ আৰম্ভ হৈছে। সেই সময়ত তেওঁলোকৰ মস্কোৰ লগত ৰেডিঅ’ যোগাযোগ প্ৰায় হেৰাই যোৱাৰ দৰে হৈছিল।

কেপ্তেইন ভেলেন্টিন্‌ ছভিট্‌স্কিয়ে প্ৰতিআক্ৰমণৰ নিৰ্দেশ দি ছাব্‌মেৰিনখনৰ ১০ কিলোটন ক্ষমতাৰ নিউক্লিয়াৰ টৰ্পেডোটো নিক্ষেপৰ বাবে সাজু কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিলে। টৰ্পেডোটৰ লক্ষ্য স্থিৰ কৰা হ’ল আমেৰিকান টাস্ক ফৰ্চৰ নেতৃত্ব লোৱা বিশাল বিমানবাহক যুদ্ধজাহাজ ইউ এচ এচ ৰেন্‌ডল্ফ্‌।

ছোভিয়েট হাই ক’মাণ্ডে নিউক্লিয়াৰ টৰ্পেডো নিক্ষেপ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ ক্ষমতা ছাব্‌মেৰিনখনৰ কেপ্তেইন আৰু তেওঁৰ ঠিক তলৰ দুজন বিষয়াৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল। তিনিওজন বিষয়াই একমত হ’লে নিউক্লিয়াৰ টৰ্পেডো নিক্ষেপ কৰিব পাৰে। ছাব্‌মেৰিনখনৰ কেপ্তেইন ভেলেন্টিন্‌ ছভিট্‌স্কি আৰু পলিটিকেল অফিচাৰজনে নিউক্লিয়াৰ টৰ্পেডোটো নিক্ষেপৰ সপক্ষে মত দিলে, কিন্তু এক্‌জিকিউটিভ অফিচাৰ ভাচিলি আৰ্খিপভে টৰ্পেডোটো নিক্ষেপৰ সপক্ষে মত নিদিলে আৰু তেওঁ নিজৰ মতত অলৰ-অচৰ হৈ থাকিল। অৱশেষত এলানি ভয়ানক তৰ্ক-বিতৰ্কৰ পিছত ভাচিলিয়ে ছাব্‌মেৰিনখনৰ কেপ্তেইন আৰু পলিটিকেল অফিচাৰজনক টৰ্পেডোটো নিক্ষেপ কৰাৰ পৰা বাৰণ কৰি মস্কোৰ পৰা আদেশ অহালৈ বাট চাবলৈ সন্মত কৰাবলৈ সক্ষম হ’ল।

সেইদিনা যদি ভাচিলি আৰ্খিপভে আন দুজন অফিচাৰৰ সৈতে একমত হ’লহেঁতেন, তেন্তে কি হ’লহেঁতেন? ইউ এচ এচ ৰেন্‌ডল্ফৰ নেতৃত্বৰ আমেৰিকান টাস্ক ফৰ্চ নিমিষতে ধ্বংস হ’লহেঁতেন। পাৰমানবিক ডাৱৰে সাগৰৰ পৰা মাটিলৈ গতি কৰিলেহেঁতেন। মুহূৰ্ততে আমেৰিকাই নিউক্লিয়াৰ মিছাইলেৰে প্ৰতিআক্ৰমণ কৰিলেহেঁতেন। আৰম্ভনিৰ আক্ৰমণ-প্ৰতিআক্ৰমণত মস্কো, লণ্ডন আৰু জাৰ্মানি ধ্বংস হ’লহেঁতেন। পেণ্টাগনে SIOP (Single Integrated Operational Plan) ৰ মতে ১০০০ লক্ষ্যলৈ প্ৰায় ৫৫০০ নিউক্লিয়াৰ মিছাইল নিক্ষেপ কৰিলেহেঁতেন। আনকি আলবেনিয়া, চীন আদি দেশতো নিউক্লিয়াৰ মিছাইলে আঘাত হানিলেহেঁতেন। ক্ষয়-ক্ষতিৰ পৰিমান কিমান হ’লহেঁতেন সেয়া কল্পনাও কৰিব নোৱাৰি।

ভাচিলি আৰ্খিপভে সেইদিনা পৃথিৱীক ধ্বংসৰ মুখৰপৰা ৰক্ষা কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁ ৰাছিয়ান নৌবাহিনীৰ ভাইছ্‌ এড্‌মিৰেল হৈছিলগৈ আৰু ৮০ ৰ দশকৰ মাজভাগত তেওঁ অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৮ চনৰ ১৯ আগষ্টত তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল। সেয়ে যুদ্ধ আৰু অস্ত্ৰ হাতত থকাৰ সময়ত বিবেচনাৰ দিশটোৰ গুৰুত্ব কিন্তু এই ঘটনাৰ বিশ্লেষণ কৰিয়ে কৰিব পাৰি। যিটোৰ পৰা সামৰিক দায়িত্ব তথা সামৰিক বাহিনী প্ৰয়োগৰ যিকোনো সিদ্ধান্ত লোৱাৰ ক্ষমতা থকা সকলে শিকনি লোৱা উচিত। কাৰণ এনে সময়ত স্থিতপ্ৰজ্ঞতাইহে আজিৰ পৃথিৱীখনক আজিৰ ৰূপত পোৱাটো সম্ভৱ পৰ কৰি তুলিছিল।

(এই প্ৰৱন্ধটো যুগুতাওতে ৱিকিপেডীয়াকে ধৰি কেইবাটাও উৎসৰ সহায় লোৱা হৈছে।)

শ্ৰদ্ধাঞ্জলি

ফিডেল কেষ্ট্ৰ'লৈ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি
ডাঃ অজিত কুমাৰ পটংগীয়া
(১)
মই মোৰ ককাদেউতাক দেখা নাছিলো, কিন্তু বৰদেউতাই আছিল ককাৰ দৰে শৈশৱৰ সাৰথি আৰু প্ৰিয় বন্ধু স্বৰূপ। তেখেতৰ মুখতে শুনিছিলো ফেণ্টম, ৰবিন হুড, দস্যু ভাস্কৰ, পা-ফু চিৰিজৰ কথা। একেদৰেই শুনিছিলো বাস্তৱ জীৱনৰ হিৰো স্বৰূপ ডঃ আৰ্নেষ্ট চে গুৱেভাৰা আৰু কিউবান নেতা ফিডেল কেষ্ট্ৰৰ কথা। মোৰ কেতিয়াবা আচৰিত লাগে, মোৰ বৰদেউতা যদিও পানবাৰী চাহ বাগিচাৰ সঞ্চালক আছিল অথচ তেখেতে গান্ধীবাদৰ কথা অধ্যয়ন কৰিছিল, জ্যাঁ পল ছাত্ৰেৰ অস্তিত্ববাদৰ পৰা মাৰ্ক্সিজিমৰ ধাৰা পৰ্যন্ত গ্ৰন্থৰাজি অধ্যয়ন কৰিছিল।মাও চে টুং, চে গুৱাভাৰা আৰু ফিডেল কেষ্ট্ৰ’ৰ আদৰ্শবাদী চিন্তাধাৰাও তেওঁৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। তেখেতে মোক খুৱ ধনী হবলৈ কৈছিল আৰু তাৰ সৈতে মানৱীয়তা সম্পন্ন এজন উন্নত মানুহ হোৱাৰ কথাটোত বেছি প্ৰাধান্য দিছিল। মানৱতাবাদী হোৱাৰ বিশাল মন গঢ়িবলৈ হ’লে আমি যথেষ্ট পঢ়া-শুনা কৰাৰ প্ৰয়োজন, কাৰণ ইয়াৰ বাবে লাগিব পৃথিৱীৰ ভিন্ন আদৰ্শবোৰক বুজিব পৰা তথা মৌলিক বিভিন্নতাবোৰ বিশ্লেষণ কৰিব পৰা সক্ষমতাও আৰ্জন কৰিব লাগিব। তেখেতে মোক সাধাৰণ মানুহক ভাল পাবৰ বাবে উদ্বেলিত কৰিছিল আৰু এই জীৱনতে সাধাৰণ মানুহৰ জীৱনৰ মান উন্নীতকৰণৰ বাবে যতপৰোনাস্তি কৰি যোৱাৰ বাবেও মত পোষণ কৰিছিল। আৰু চাগৈ এই শিকনিৰ আৰু হাতবাউলিৰ বাবেই আমেৰিকা, কানাডাকে ধৰি ভিন্ন দেশত কৰ্মৰত হৈ তাতে নিগাজিকৈ থকাৰ সুবিধা পোৱাৰ পাছতো জন্মভূমি অসমলৈ উভতি আহিলো। 

মোৰ জীৱনৰ এই যাত্ৰাত ৰোমাণ্টিক বিপ্লৱী ডাঃ চে গুৱেভাৰাই আদৰ্শ ব্যক্তি হিচাবে প্ৰেৰণা যোগাই আহিছে। এজন তীক্ষ্ণ মগজুৰ মেডিকেলৰ শিক্ষাৰ্থী আৰু বিশ্বখ্যাত বিপ্লৱী। তেওঁৰ সহযোদ্ধা ফিডেল কেষ্ট্ৰ’ৰ ব্যক্তিত্ব আৰু আদৰ্শয়ো সেয়েই স্বাভাৱিকভাৱেই শিহৰিত কৰিছিল। তেওঁলোকৰ দেশত আমেৰিকাৰ সৈতে অৰ্থনৈতিক প্ৰতিবন্ধকতাকো নেওচি সমাজবাদী চিন্তাৰে দেশৰ বেংক, ভূমি আদিকে ধৰি সম্পদ সমূহৰ চৰকাৰীকৰণ কৰা হৈছিল। এতিয়াও জনস্বাস্থ্য আঁচনিৰ ক্ষেত্ৰত কিউবা হেনো বিশ্বৰ ভিতৰতে শ্ৰেষ্ঠ। হয়তো দীৰ্ঘকালীন শাসক হিচাবে কেষ্ট্ৰৰো ভুল-ক্ৰুটি নোহোৱা নহয়। কিন্তু গোটেই দীৰ্ঘজীৱন আমেৰিকাৰ ষড়যন্ত্ৰ আৰু হত্যাৰ পৰিকল্পনাক উফৰাই নিজৰ চৰ্তৰে কিউবান জনতাৰ পৰা বিদায় লোৱা কেষ্ট্ৰক আজি বিশ্বই চকুলোভৰাই বিদায় দিছে। 

আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব লাগিব যে, এখন ক্ষুদ্ৰ দ্বীপ ৰাষ্ট্ৰই গণতন্ত্ৰ আৰু পুঁজিবাদৰ নামত গোটেই বিশ্বত নব্য-উপনিবেশিক আগ্ৰাসন চলোৱা আৰু কূটনৈতিক হেঁচা, যুদ্ধ আদিৰে নিজৰ অভিভাৱকত্ব খটোৱাৰ পাছতে কিন্তু কিউবাই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা কেতিয়াও হটি দিয়া নাছিল। যদিও আমেৰিকাৰ সৈতে কোনো কূটনৈতিক সম্পৰ্কও নাৰাখিছিল দেশখনে তথাপি কিন্তু আচৰিত ভাৱে আমেৰিকান যুৱক যুৱতীৰো বহুল একাংশৰ মাজত বিপ্লৱৰ হিৰ হিচাবে চে গুৱেভাৰা আছিল অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। এই জনপ্ৰিয়তা যে প্ৰকৃততে বিশ্বজোৰাহে সেই কথাও আজি উপলদ্ধি কৰিব পাৰি। সেয়ে চাগৈ ফ্ৰান্সৰ অস্তিত্ববাদী দাৰ্শনিক জাঁ-পল ছাত্ৰেই কৈছিল-“Che is the most complete human being of our time”.
(২) 

ফিডেল কেষ্ট্ৰৰ ব্যক্তিত্ব আৰু জীৱনো আছিল বিশ্বৰ বহুতৰ বাবেই প্ৰেৰণাদায়ক আৰু উতসুকতাৰ বিষয়বস্তুৱেই আছিল। তেখেতেলৈ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনালো-

ফিডেল তুমি আকৌ আহিবা
বধ্যভূমিত যি গোলাপৰ জন্ম দিয়ে 
মাত্ৰ এমুঠি বিপ্লৱী লৈ 
জেলৰ প্ৰাচীৰ ভাঙে 
সাম্ৰাজ্যবাদীৰ চাপ খোৱা বিবৰ্ণ মানুহৰ 
তেজৰ টোপালৰ পৰা জন্ম লয় 
ৰঙা গোলাপ।

আজি প্ৰতীক্ষাত সাম্ৰাজ্যবাদৰ ধৰ্ষিত ভাৰতবৰ্ষ 
আমাৰ সুতীক্ষ্ণ যন্ত্ৰণাত ভাহি থকা 
আবেগ আৰু অনুভূতিত আঘাত হানি 
কেতিয়া সপোনৰ পুৱাত জাগি উঠিব ভাৰতবৰ্ষ 
এক দমবন্ধ প্ৰতীক্ষাৰ অৱসান হ'ব।

এটা জীৱন 
যি দেখুৱাব সাম্ৰাজ্যবাদক ৰঙাচকু 
আকৌ সমগ্ৰ লেটিন আমেৰিকাৰ পৰা ভাৰতবৰ্ষলৈ 
সমগ্ৰ বিশ্বৰ সংগ্ৰামী মানুহৰ নেতৃত্ব ল'ব 
নতজানু হৈ মাতৃৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা জনাইছো 
আৰু এজন ফিডেল কেষ্ট্ৰোৰ।