Thursday, February 22, 2018

অৰ্থনীতি

নিষিদ্ধ ঘোষিত 'বিটকইন' আৰু বিনিয়োগৰ সিদ্ধান্ত
ভাস্কৰজ্যোতি বৰুৱা
(১)
ভাৰতৰ বিত্তমন্ত্ৰী অৰুণ জেটলীয়ে ভাৰতত ক্ৰিপ্টকাৰেন্সিক নিষিদ্ধ ঘোষণা কৰিলে বাজেট অধিবেশনতে। সেয়ে এই বিষয়টোক সৰলকৈ আলোকপাত কৰি ৰাইজৰ জ্ঞাতাৰ্থ প্ৰস্তুত কৰা হৈছে যাতে ভিন্ন দিশ সমূহৰ আভাস দিব পৰা যায়। মই বিটকইন বিশেষজ্ঞ নহয়। সেয়ে ডিজিটেল মুদ্ৰা হিচাপে বিটকইনৰ ভৱিষ্যত কি তাক ক’বলৈ অপাৰগ। কিন্তু বিনিয়োগৰ লগত জড়িত এজন হিচাপে বিটকইন কিমান বিনিয়োগযোগ্য সেই সম্বন্ধে আলোচনাৰ এক প্ৰাসংগিকতা এই মুহূৰ্তত মই অনুভৱ কৰিছোঁ। কাৰণ আমাৰ চৌপাশৰ মানুহ আজি বিটকইনৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহী হৈ উঠাৰ কাৰণ টকাৰ পৰিৱৰ্তে বিটকইন কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব সেয়া কিন্তু নহয়, তেওঁলোক আকৰ্ষিত হৈছে মাত্ৰ শেহতীয়াভাৱে বিটকইনৰ দামৰ আকাশলংঘী উত্থানৰ খবৰৰ বাবেহে।

উইলিয়াম জে বাৰ্নষ্টাইনৰ এখন বিখ্যাত কিতাপ “ দ্যা ফ’ৰ পিলাৰ অৱ ইনভেষ্টিং”ত বিনিয়োগৰ বাবে লাগতীয়াল চাৰিটা স্তম্ভ হিচাপে চিহ্নিত কৰিছে – ১) বিনিয়োগৰ তত্ত্ব, ২) বিনিয়োগৰ ইতিহাস, ৩) বিনিয়োগৰ মনস্তত্ত্ব আৰু ৪) বিনিয়োগৰ ব্যৱসায় সম্বন্ধীয় জ্ঞানক। তেখেতে সামগ্ৰিকভাৱে বিনিয়োগৰ বাবে কথাখিনি ক’লেও, তাৰ পোহৰত আমি বিটকইনক চাবলৈ চেষ্টা কৰিব পাৰো।

বিনিয়োগৰ তত্ত্ব বুলিলে আমি সাধাৰণতে বুজো সেইখিনি জ্ঞান, যিখিনিৰ দ্বাৰা সম্পদ একোটাৰ চৰিত্ৰৰ সম্বন্ধে আমি অবগত হওঁ। যিহেতু বিনিয়োগত ৰিস্ক আৰু ৰিটাৰ্ন হাতত হাত ধৰি আগবাঢ়ে, বিনিয়োগকাৰীৰ বাবে সদায়ে দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন - কোনো এটা সম্পদত কেনেধৰণৰ ৰিস্ক অন্তঃনিহিত হৈ আছে আৰু কিমান ৰিটাৰ্ন আমি আশা কৰিব পাৰো? এই দুটা প্ৰশ্ন বিটকইনৰ বাবেও অপ্ৰাসংগিক নিশ্চয় নহয়।

২০০৯ চনত প্ৰথম ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সি হিচাপে বিটকইনৰ আৱিস্কাৰৰ সময়ত ইয়াৰ দাম আছিল প্ৰায় শূন্যৰ সমপৰ্য্যায়ৰ। ২০১১ চনত ইয়াৰ দাম হ’লগৈ এক ডলাৰ। এই লিখাটো যুগুতাই থকা পৰত এটা বিটকইনৰ মূল্য প্ৰায় ১১,৮০০ ডলাৰ। ভাৰতীয় হিচাপত প্ৰায় ৭,৫৫,৩০০ টকা। ২০১১ চনৰ পৰা ২০১৮ লৈ এই ৭ বছৰত দামৰ উত্থান গড়ে প্ৰায় ২৮২ শতাংশ! যদিহে বিনিয়োগত ৰিস্ক আৰু ৰিটাৰ্ন সমানুপাতিক, তেতিয়া স্বাভাৱিকতে প্ৰশ্ন উঠিব - এই অভাৱনীয় ৰিটাৰ্নৰ বিপৰীতে থকা ৰিস্ক কেনেধৰণৰ? সেয়াও কিন্তু সমানেই সাংঘাতিক। শেহতীয়াভাৱে তাৰ সোৱাদ বিনিয়োগকাৰীয়ে পাইছে। ১৭ জানুৱাৰীত বিটকইনৰ মূল্য ১০,০০০ ডলাৰৰ তললৈ নামিছিল। যিটো এমাহৰ আগৰ অৰ্থাৎ ১৬ ডিচেম্বৰৰ মুল্য ১৯,৩৪৩ ডলাৰৰ প্ৰায় আধা। বিটকইনৰ দামৰ এই উত্থান-পতনৰ কাৰণ কি বুলি প্ৰশ্ন কৰিলে চমু উত্তৰ হ’ব - যোগান আৰু চাহিদাৰ অসমতা। কম সংখ্যক উপলব্ধ বিটকইনক অধিক সংখ্যক বিনিয়োগকাৰীয়ে যেতিয়া খেদি গৈছে আৰু যিকোনো দামৰ বিনিময়ত হস্তগত কৰিবলৈ কুণ্ঠাবোধ কৰা নাই, তেতিয়া বিটকইনৰ মূল্য অস্বাভৱিকভাৱে ঊৰ্ধ্বগামী হৈছে। আনহাতে যেতিয়া বিভিন্ন তথ্য এই ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ বিৰুদ্ধে গৈছে, মানুহে বিক্ৰী কৰিবলৈ হেতা-ওপৰা লগাইছে আৰু দাম নামিছে। কিন্তু এটা কথা লক্ষ্য কৰক – শ্বেয়াৰত বিনিয়োগ কৰিলে আপুনি লাভাংশ পাব, ধাৰ দিলে সুত পাব, ঘৰ ভাৰাতীয়াক দিলে ভাৰা পাব, বিটকইনত কৰা বিনিয়োগৰ পৰা আপুনি কি পাব? চিধাচিধি একো নাপায়, ঠিক সোণত কৰা বিনিয়োগৰ দৰেই। কিন্তু এই মুহূৰ্তত বিটকইনৰ গ্ৰ্হণযোগ্যতা সোণৰ সমপৰ্যায়ৰ বুলি ক’বও নোৱাৰি। সোণ আপুনি স্পৰ্শ কৰিব পাৰে। অতীজৰে পৰা সোণক মানুহে অলংকাৰ আৰু সম্পদ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি আহিছে। অৰ্থনীতিৰ বেয়া সময়ত সোণত বিনিয়োগ কৰি “সম্পদ সংৰক্ষণ” কৰাটো মানুহৰ ওচৰত এটা গ্ৰ্হণযোগ্য ধাৰণা। অথচ সেই সোণত কৰা বিনিয়োগৰ ৰিটাৰ্ন দেখিও বহু সময়ত মানুহ অসুখী হ’ব লগাত পৰে। এতিয়া বিটকইনৰ নিচিনা কোনো ডিজিটেল মুদ্ৰাত যদি বিনিয়োগ কৰে, তেন্তে ৰিটাৰ্নৰ বাবে আপুনি মাত্ৰ এটাই আশাত বন্দী হ’ব লাগিব – যি দাম আপুনি আজি দিছে, ভৱিষ্যতে আপোনাতকৈ অধিক দাম দিবলৈ অন্য এজন বিনিয়োগকাৰী আগ্ৰহী হৈ উঠিব। ইয়াক বিনিয়োগৰ পৃথিৱীত “গ্ৰেটাৰ ফুল থিয়ৰী” বুলি কোৱা হয়। অৰ্থাৎ লাভৰ বাবে নিজতকৈ অধিক মুৰ্খ এজনৰ আৱশ্যক। যদি কিনোতাই অধিক দাম দিব নোখোজে বা এই ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ প্ৰতি অনাস্থা দেখুৱায়, তেন্তে আপুনি প্ৰত্যক্ষ কৰিব লাগিব লোকচানৰ। যিমানে সেই অনাস্থা প্ৰৱল হ’ব সিমানেই বাঢ়িব আপোনাৰ লোকচানৰ পৰিমাণ। এক কথাত কোনো ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰে নিজস্ব উচিত মূল্য নাই। গৰিষ্ঠ সংখ্যক বিনিয়োগকাৰীয়ে যি পৰিমাণৰ ধন দিবলৈ ইচ্ছুক, সেয়াই তাৰ সেই মুহূৰ্তৰ মূল্য হ’বলৈ বাধ্য।
(২)
বিনিয়োগৰ ইতিহাস এনে বহু উদাহৰণেৰে ভৰি আছে য’ত বিনিয়োগকাৰীসকলৰ অযুক্তিকৰ প্ৰত্যাশা বিনিয়োগৰ বজাৰ উত্থানত মূল চালিকাশক্তিলৈ ৰূপান্তৰ ঘটে। সেই সময়ত সকলো যুক্তিসংগত ভয়-আশংকাক নস্যাৎ কৰি বজাৰ মাত্ৰ ওপৰলৈ গতি কৰে আৰু সৃষ্টি কৰে বিনিয়োগ আগ্ৰহীসকলৰ মাজত এক স্বপ্ন-আচ্ছন্ন পৰিবেশ। বজাৰৰ এনে সুদিন যেন লগা উত্থানক বিনিয়োগৰ পৃথিৱীত ‘বুৰবুৰণি’ বোলা হয়। সেই সময় পাৰ হৈ বজাৰ ডুবিলেহে বিনিয়োগকাৰীৰ সপোন ভাঙে আৰু নিশ্চিত হয় - পাৰ হৈ যোৱা সময় বুৰবুৰণিহে আছিল। বজাৰ ডুবাৰ পূৰ্বে যিসকলে এই অতি ভাল অৱস্থাক সন্দেহ কৰে, তেওঁলোক জনমানসত সাময়িকভাৱে বুৰ্বক হিচাপে পৰিগণিত হয়। কাৰণ তেওঁলোকে শুনোৱা সকলো সাৱধানবাণীৰ বিপৰীতে বিনিয়োগৰ বজাৰ ওপৰলৈহে গতি কৰি থাকে। কেতিয়াবা সচেতন বিনিয়োগকাৰীসকলৰ বাবেও সেই সময় অস্বস্তিদায়কভাৱে দীঘলীয়া হয়। এইখিনিতেই আপোনাক সহায় কৰিব পাৰে বিনিয়োগৰ ইতিহাস অধ্যয়নে। যিটো উইলিয়াম জে বাৰ্নষ্টাইনৰ মতে বিনিয়োগৰ দ্বিতীয় স্তম্ভ। তেওঁৰ মতে এজন ডাক্তৰ বা ইঞ্জিনীয়াৰে নিজৰ বিভাগৰ বুৰঞ্জী নপঢ়িলেও কৰ্মৰ পাৰদৰ্শিতাত হীন-ডেঢ়ি নহ’ব পাৰে, কিন্তু বিনিয়োগকাৰীয়ে বিনিয়োগৰ বুৰঞ্জী নাজানিলে অতীতত বিনিয়োগকাৰীয়ে কৰা ভুলৰ পুনৰাবৃত্তি কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰবল। ১৭শ শতিকাত হলেণ্ডৰ ‘টিউলিপ বুৰবুৰণি’, ১৮শ শতিকাত ব্ৰিটেইনৰ ‘ছাউথ চী বুৰবুৰণি’, কুৰি শতিকাত ‘ডট কম বুৰবুৰণি’ আৰু অতি শেহতীয়াকৈ আমেৰিকাৰ ‘হাউচিং বুৰবুৰণি’ হ’ল এনে উদাহৰণ, য’ত বিনিয়োগকাৰীৰ উন্মাদনা বজাৰ পতন হোৱাৰ অন্যতম প্ৰধান কাৰক আছিল। লক্ষ্য কৰক, মই ইয়াত প্ৰতাৰণাৰ লক্ষ্যেৰে আৰম্ভ হোৱা কোনো পঞ্জী আঁচনিৰ উদাহৰণ দিয়া নাই। দেশ একোখনৰ চৰকাৰে বৈধ বুলি সেউজীয়া লাইট দেখুওৱা বিনিয়োগত হোৱা বিপৰ্যয় কেইটামানৰহে নাম লৈছো।

আপুনি ক’ব পাৰে – বিটকইনৰ ক্ষেত্ৰত তেনে হোৱাৰ সম্ভাৱনা নাই। ই সেইবিলাকৰ পৰা পৃথক। সপক্ষে আপোনাৰ দহটা যুক্তি ওলাব। কিন্তু আমোদজনক কথাটো হ’ল - মই দিয়া উদাহৰণকেইটাও ইটোৰ পৰা সিটো কিহবাত নহয় কিহবাত পৃথক। প্ৰতিবাৰেই তাৰ আগৰ উদাহৰণবোৰক অদৰকাৰী বুলি বিনিয়োগকাৰীসকলে উপেক্ষা কৰিছিল। উন্মাদনাৰ সেই সময়বোৰ বিনিয়োগকাৰীৰ ধাৰণাত হৈ পৰিছিল নতুন যুগৰ নতুন কথা।

আমাৰ লোভ আৰু ভয়েই মূলতঃ আমি লোৱা বিনিয়োগ সিদ্ধান্তক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা চলায়। যদিও আমি যুক্তিসংগতভাৱে বিনিয়োগ সিদ্ধান্ত ল’ব বিচাৰো, বহু সময়ত দেখা যায় যে যেতিয়া প্ৰয়োজন হয় সংযমী হোৱাৰ, আমি হৈ পৰো অতি লুভীয়া আৰু যেতিয়া সাহস দেখুওৱাৰ প্ৰয়োজন হয়, আমি ভয় খাই বিনিয়োগৰ পৰা আঁতৰি পলাওঁ। ইয়াৰ উপৰিও বহু সময়ত আমাৰ বিনিয়োগ সিদ্ধান্তত বিভিন্নধৰণৰ পক্ষপাতিতা ফুটি উঠে। এই পক্ষপাতমূলক চিন্তাত কিন্তু কোনো অস্বাভাৱিকতা নাই। মানুহ হিচাপে থকা আমাৰ স্বাভাৱিক আৱেগ-অনুভূতিয়ে তেনে কৰিবলৈকে প্ৰৰোচিত কৰে। সেয়ে ইয়াৰ প্ৰতিকাৰৰ আৰম্ভণি হৈছে – আমি সেই বিষয়ে জ্ঞাত হোৱাটো। বিনিয়োগত মানুহে প্ৰদৰ্শণ কৰা আচৰণৰ অন্তৰালত থকা এই মনস্তাত্ত্বিক দিশবোৰৰ বিষয়ে চৰ্চা কৰা বিভাগটো হৈছে আচৰণ সম্বন্ধীয় বিত্ত (Bihavioral Finance or Behavioral Economics)। বিটকইনৰ প্ৰতি মানুহৰ বৰ্তমান যি তীব্ৰ আকৰ্ষণ, তাক আচৰণ সম্বন্ধীয় বিত্তত বৰ্ণনা কৰা এটা পক্ষপাত ‘Herd Mentality’ বা অসমীয়াত ‘জুমৰ পাছ খেদা মানসিকতা’ই সুন্দৰকৈ বিশ্লেষণ কৰে। আমাৰ কাষৰ চাৰিজন মানুহে শুদ্ধ বুলি বিশ্বাস কৰা কথাটোত সততেই আমাৰ অনুমোদন গুচি যায়। কিন্তু তেনে অনুমোদনে কেতিয়াবা আমাক এটা ভুল লাইনতো থিয় কৰাবগৈ পাৰে। আমাক থিয় হোৱা দেখি আনকেইজনমানো আহিব। এনেকৈ সৃষ্টি হ’ব পাৰে এটা দীঘল ভুল শাৰী। এনে অভিজ্ঞতা আপোনাৰো থাকিব লাগে, যদিহে কোনো কাউণ্টাৰৰ বাবে শাৰী পাতি পাইছে।

ইয়াৰ উপৰিও আমি সাধাৰণতে কোনো সুযোগ হেৰুৱাব নোখোজো। ফলত কেতিয়াবা বিনিয়োগত আনে কৰা ভুলেও আমাক আকৰ্ষণ কৰে, যদিহে সিজন সেই সময়ত লাভৱান হোৱা বুলি অনুভৱ কৰো। বিটকইনৰ ক্ষেত্ৰত এই জুমৰ পাছ খেদা মানসিকতাক সহযোগ কৰিবলৈ ৰিটাৰ্নৰ শেহতীয়া ইতিহাস বিটকইনৰ সপক্ষে আছে। কোনো শেহতীয়া ইতিহাসক প্ৰয়োজনাধিক গুৰুত্ব দি তাৰ সপক্ষে থকাৰ আমাৰ যি মানসিকতা তাক Recency Bias বুলি কোৱা হয়। অসমীয়াত ‘অতি সাম্প্ৰতিকতাৰ পক্ষপাত’ বুলি ক’ব পাৰি। আপুনি যদি বিটকইন জাতীয় ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ প্ৰতি সাংঘাতিকভাৱে আকৃষ্ট, সেই আকৰ্ষণৰ ৰহস্যক অনুধাৱন কৰিবলৈ এই দুটা মনস্তাত্ত্বিক পক্ষপাতৰ অস্তিত্বক হৃদয়ংগম কৰাৰ আৱশ্যক হ’ব। 
(৩)
বিটকইনক আপুনি মূলতঃ তিনিপ্ৰকাৰে আহৰণ কৰিব পাৰে। ১) মুদ্ৰা হিচাপে কোনো ব্যক্তিৰ লগত হোৱা লেনদেনত ২) বিটকইন এক্সচেঞ্জৰ পৰা আৰু ৩) শক্তিশালী কম্পিউটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি জটিল অংক সমাধানৰ জৰিয়তে। যাক বিটকইনৰ ভাষাত ‘মাইনিং’ কৰা বুলি কোৱা হয়। প্ৰকৃততে এই খনন বা মাইনিং কৰিয়েই নতুন বিটকইনৰ সৃষ্টি কৰা হয়। কিন্তু এনেদৰে বিটকইন আহৰণ প্ৰকৃততে এটা কঠিন প্ৰক্ৰিয়া। সাধাৰণ বিনিয়োগকাৰীৰ বাবে এই পন্থা উপযোগী নহয়।

বিটকইন এক্সচেঞ্জবোৰেই বিটকইনৰ বজাৰ। আন বিত্তীয় এক্সচেঞ্জবোৰৰ দৰেই কমিছনৰ বিনিময়ত মানুহক বিটকইন ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ সুবিধা দিয়ে এক্সচেঞ্জবোৰে। যিমানে কিনা-বেচা বাঢ়িব এক্সচেঞ্জবোৰ সিমানে লাভৱান হ’ব। কইনবেচ, বিটষ্টাম্প, বিটফিনেক্স আদিবোৰ হৈছে বিটকইনৰ প্ৰধান এক্সচেঞ্জ। কিন্তু এই এক্সচেঞ্জবোৰৰ নিৰাপত্তাৰ প্ৰসংগত প্ৰশ্ন তুলিব নোৱৰাৰ অৱস্থা হয়তো এতিয়াও অহা নাই। ২০১৬ চনত বিটফিনেক্স এক্সচেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৬৪ কোটি টকা মূল্যৰ বিটকইন হেকাৰে চুৰ কৰে। ভাৰততো বিটকইন এক্সচেঞ্জ ইতিমধ্যে প্ৰতিষ্ঠা হৈছে। উদাহৰণ – জেবপে।

এইখিনিতে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নটো হ’ব পাৰে – লেনদেনৰ বাবে কিমান বিটকইন বৰ্তমান উপলব্ধ আৰু ভৱিষ্যতে এই সংখ্যা কিমানলৈ বাঢ়িব পাৰে। Coinmarketcap.com ৰ তথ্য অনুসৰি ৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৮ ৰ পুৱা ৮ টা ৩০ লৈকে মুঠ ১,৬৮,৪৬,২৫০ টা বিটকইনৰ খনন হৈছে। যিভাৱে বিটকইনৰ ব্যৱস্থাটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছে সেই অনুসৰি সৰ্বোচ্চ ২,১০,০০,০০০ টা বিটকইনহে খনন কৰি উলিয়াব পৰা যাব। এটা গণনামতে সেই সংখ্যাটো ২১৪০ চনমানত পাব পৰা হ’বগৈ। সেই হিচাপত ৮০ শতাংশ বিটকইনৰ খনন ইতিমধ্যে হৈ গৈছে আৰু অনাগত ১২২ বছৰত বাকী ৪১,৫৩,৭৫০ টা বিটকইনৰ খননৰ সম্ভাৱনা থাকিব। অৰ্থাৎ দিনকদিনে অংকৰ জটিলতা বৃদ্ধি পাব আৰু খনন খৰচী হৈ গৈ থাকিব।

অন্য এটা মজাৰ তথ্য হ’ল বিটকইনৰ আৱিষ্কাৰক ছাট’চি নাকাম’ত’ (Satoshi Nakamoto) এজন অতি ৰহস্যময় অজ্ঞাত ব্যক্তি। সন্দেহ কৰা হয় তেওঁ জাপানৰ নাগৰিক। ২০০৮ চনত এখন ৯ পৃষ্ঠাৰ স্বেতপত্ৰত প্ৰথম বিটকইনৰ কথা কৈছিল আৰু ইয়াক অভিহিত কৰিছিল - “পিয়েৰ টু পিয়েৰ ইলেক্ট্ৰ’নিক কেছ ছিষ্টেম”। তাৰ কিছুমাহৰ পাছত নাকাম’ত’ৱে বিটকইনৰ ছফটৱেৰটো প্ৰস্তুত কৰিছিল। বেলেগ ডেভেলপাৰ আৰু ক’ডাৰৰ লগত মিলি ইয়াক ক্ৰমাৎ উন্নত কৰি আনিছিল। এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকোতে ২০১১ চনত এদিন নাকাম’ত’ হঠাৎ অন্তৰ্ধান হ’ল। এনেকৈ এজন অতি সফল আৱিষ্কাৰকে আত্মগোপন কৰাৰ যুক্তিসংগত কাৰণ বুজিবলৈ অসুবিধা। কিন্তু নাকাম’ত’ৱে যে শুদাহাতে আঁতৰি যোৱা নাছিল সেয়া ধুৰুপ। চাৰ্গে ড’মা লাৰ্নাৰ নামৰ আৰ্জেণ্টিনাৰ গৱেষক এজনৰ মতে নাকা’ম’ত’ৱে অজ্ঞাতবাসলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে দহ লাখ বিটকইন আহৰণ কৰিছিল। যাৰ আজিৰ তাৰিখত বজাৰ মূল্য প্ৰায় ৫১ হেজাৰ ২৮৩ কোটি টকা (১বিটকইন = ৮,০১৩ ডলাৰ ধৰা হৈছে। এই ছিৰিজটোৰ প্ৰথম খণ্ডটো লিখোতে সেই মূল্য প্ৰায় ১১,৮০০ ডলাৰ আছিল।)।

জ’ন হ’পকিন্স ইউনিভাৰ্ছিটিৰ ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ প্ৰফেছৰ মেট গ্ৰীনৰ মতে নাকাম’ত’ৰ বিটকইনৰ বজাৰ ডুবোৱাৰো সক্ষমতা আছে। কাৰণ তেওঁ মুঠ খনন কৰিব পৰা বিটকইনৰ প্ৰায় ৫ শতাংশৰ গৰাকী। যদিহে এই বিশাল বিটকইনৰ ভাণ্ডাৰ বজাৰত একেসময়ত এৰি দিয়ে নিশ্চয়কৈ বিটকইনৰ চাহিদাতকৈ যোগান বাঢ়ি যোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰবল।

বিটকইনৰ লেনদেনক বৈধতা প্ৰদান আৰু নতুন বিটকইন সৃষ্টি কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোৰ বাবে উন্নত কম্পিউটাৰ আৰু আনুষংগিক যন্ত্ৰ-পাতিত বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন হোৱাৰ উপৰি অবিশ্বাস্যধৰণে এক বিপুল পৰিমাণৰ বিজুলী শক্তিৰ প্ৰয়োজন হয় ।digiconomist.net নামৰ চাইটটোৱে দিয়া তথ্য অনুসৰি সামগ্ৰিকভাৱে বিটকইন নেটৱৰ্কে বৰ্তমান যি পৰিমাণৰ বিজুলী শক্তি খৰচ কৰে সেয়া প্ৰায় ৫৭ লাখ ৫৮ হেজাৰ জনসংখ্যাৰ ছিংগাপুৰে কৰা মুঠ বিজুলী শক্তি খৰচৰ প্ৰায় সমান। পৃথিৱীৰ মুঠ বিজুলী শক্তিৰ খৰচৰ ০.২১ শতাংশ। এই খৰচ আহিবলগীয়া দিনত বৃদ্ধি হোৱাৰহে সম্ভাৱনা প্ৰবল। একমাত্ৰ খৰচৰ দৃষ্টিকোণেৰেই নহয়, লগতে প্ৰক্ৰিয়াটোত কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড নিৰ্গমণৰ জৰিয়তে হ’ব পৰা পৰিবেশ হানিৰ কথাও প্ৰাসংগিকভাৱেই চৰ্চালৈ আহিছে। কাৰণ খননত ব্যৱহাৰ হোৱা বহু বিদ্যুৎ শক্তি কয়লাৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়। এই কথাবোৰলৈ লক্ষ্য ৰাখি দেশ একোখনৰ চৰকাৰে বিটকইনৰ প্ৰতি কেনে মনোভাব পোষণ কৰিব সেয়াও অনাগত দিনত লক্ষণীয় হ’ব।
(৪)
বিনিয়োগৰ প্ৰসংগ ওলালে সেইখন পৃথিৱীৰ প্ৰজ্ঞাবান ব্যক্তিসকলে কি কয় তাক জানিবলৈ চেষ্টা কৰা ভাল। সেয়ে ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ সম্পৰ্কে পৃথিৱীৰ এজন সৰ্বকালৰ সফল বিনিয়োগকাৰী ৱাৰেন বাফেটৰ অভিমত কি তাক জানো আহক। ‘চি এন বি চি’ক দিয়া এটা সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ কৈছে যে প্ৰায় নিশ্চিতভাৱেই তেওঁ ক’ব পাৰে যে ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সি এটা বেয়া সমাপ্তিৰ ফালে আহি আছে। কিন্তু কেতিয়া, কেনেকৈ সেয়া হ’ব তেওঁ নাজানে। অলপ ধেমেলীয়াকৈ তেওঁ আৰু কৈছে যে যিবিলাকৰ বিষয়ে তেওঁ অলপ জানে বুলি বিশ্বাস কৰে, সেইবিলাকতেই তেওঁ যথেষ্ট সমস্যাৰ মাজত। কিয় সেইবোৰত বিনিয়োগ কৰিবলৈ যাব, যিবোৰৰ বিষয়ে তেওঁ নাজানে? ইয়াত লুকাই থকা ধুনীয়া উপদেশটো হৈছে – যিটোৰ সম্বন্ধে তোমাৰ ধাৰণা নাই, তেনে দ্ৰব্যত বিনিয়োগ নকৰিবা। আপুনি যদি ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ এজন উগ্ৰ সমৰ্থক তেন্তে বাফেটক আক্ৰমণ কৰিব পাৰে – নতুন দিনৰ অৰ্থনীতিৰ সম্পৰ্কে অৱগত নোহোৱা এজন পুৰনিকলীয়া মানুহ বুলি। ভাবিব পাৰে - তেওঁৰ কথাত গুৰুত্ব দিয়া মানে সুযোগ অপচয় কৰা বুলি। নিশ্চয় পাৰে। কিন্তু মজাৰ তথ্য এটা জানি থওক যে তেওঁ ২০০০ চনৰ আগতেই তেনে অপবাদ পাই থৈছে। যেতিয়া “ডট কম বুৰবুৰণি”ত প্ৰায় সকলো বিনিয়োগকাৰীয়েই আচ্ছন্ন আছিল, তেওঁ ইণ্টাৰনেটৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ হোৱা কোনো কোম্পানীত বিনিয়োগ কৰা নাছিল। ইয়াৰ বাবে আনকি “বাৰ্কিশ্বায়াৰ হাথাৱে” নামৰ তেওঁৰ বিনিয়োগ কোম্পানীটোৰ যোগেদি বিনিয়োগ কৰা বহু বিনিয়োগকাৰীৰ সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছিল। আনকি বহু বিনিয়োগকাৰী তেওঁৰ কাষৰ পৰা আঁতৰিও গৈছিল। কিন্তু যেতিয়া ২০০০ চনত সেই বুৰবুৰণি ফুটিল, সকলোৱে তেওঁৰ সিদ্ধান্তত প্ৰজ্ঞা বিচাৰি পালে। আজিকালি ভাল বিনিয়োগ সিদ্ধান্তৰ উদাহৰণ হিচাপে ব্যৱহাৰ হয় বাফেটৰ সেই স্থিতি।

প্ৰায় একে সুৰতেই ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ বিষয়ে কৈছে ২০১৩ চনৰ অৰ্থনীতিৰ ন’বেল স্মাৰক বঁটা বিজয়ী ৰবাৰ্ট শ্বিলাৰেও। বিটকইনে কেইবাটাও শতিকাৰ পূৰ্বে নেদাৰলেণ্ডত হোৱা “টিউলিপ মেনিয়া”ক মনত পেলাই দিয়া বুলি শ্বিলাৰে কৈছে এটা সাক্ষাৎকাৰত। লগতে কৈছে যে বিটকইনৰ একো মূল্য নাই যদিহে মূল্য আছে বুলি এটা ঐকমত্য নাথাকে (বিনিয়োগকাৰীৰ মাজত)। অৱশ্যে তেওঁ আৰু কৈছে যে বিটকইন ১০০ বছৰলৈও থাকিব পাৰে, কিন্তু সম্পূৰ্ণভাৱে ধ্বংস হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰবল।

তথাপিও ধৰি ললো, ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ ভৱিষ্যত উজ্জ্বল। কিন্তু আমাৰ দেশৰ অৰ্থনীতিলৈ ইয়াৰ অৰিহণা কেনে হ’ব? ধন বিনিময়ৰ গোপনীয়তা আৰু বিকেন্দ্ৰীভূত অৰ্থ ব্যৱস্থাক ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ সুবিধা বুলি প্ৰচাৰ চলিলেও দেশৰ অৰ্থব্যৱস্থাক ই কেনেদৰে উপকৃত কৰিব তাক অনুমান কৰিবলৈ মই এই মুহূৰ্তত অসুবিধা পাইছোঁ। ধন বিনিময়ত সম্পূৰ্ণ গোপনীয়তা মানে সমাজ বিৰোধীৰো ধন প্ৰবাহৰ মাধ্যম হোৱাটো খাটাং। ইফালে নিজৰ দেশৰ অৰ্থনীতিত ধনাত্মক প্ৰভাৱ পেলাবলৈ সঠিক মুদ্ৰানীতিৰ জৰিয়তে দেশ একোখনৰ কেন্দ্ৰীয় বেংকে অহৰহ যত্ন কৰি থাকে। লগতে চেষ্টা কৰে দেশখনৰ মুদ্ৰাৰ চাহিদা আৰু যোগানত ভাৰসাম্য ৰাখিবলৈ। যাতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰাৰ বজাৰত দেশখনৰ মুদ্ৰাৰ মান সুস্থিৰ হৈ থাকে আৰু মানুহৰ আস্থা অটুত থাকে। খুব বেছি উত্থান-পতন সেই মুদ্ৰাৰ নিয়মীয়া ব্যৱহাৰকাৰীৰ বাবে অসুবিধাজনক। সেই ফালৰ পৰা কোনো নিয়ন্ত্ৰক নোহোৱা, মাত্ৰ বিনিয়োগকাৰীৰ সামূহিক ঐক্যমতে দাম নিৰ্ধাৰণ কৰা মুদ্ৰাৰ যদি খুব বেছি দাম বাঢ়ে তেতিয়া মানুহে সেই মুদ্ৰা খৰচ নকৰি ৰাখিহে থ’ব। তেনে কৰাত চাহিদাতকৈ যোগানৰ অভাৱ ঘটি দাম অধিক বৃদ্ধিহে পাব। অন্যহাতে যিবিলাক বিত্তীয় দ্ৰব্যৰ নিজস্ব কোনো মূল্য নাথাকে, সেইবিলাকৰ পৰা প্ৰকৃত লাভ তেতিয়াহে হ’ব, যেতিয়া বিনিয়োগকাৰীয়ে সেইবোৰ বিক্ৰী কৰি নিজৰ লাভ আন সম্পদলৈ বা টকালৈ (আমাৰ দেশৰ ক্ষেত্ৰত) নিব। যদি অধিক সংখ্যক বিনিয়োগকাৰীয়ে একে সময়তে সেই পৰিকল্পনা কৰে তেতিয়া বজাৰলৈ সেই ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ যোগান চাহিদাতকৈ বেছি হ’ব আৰু দাম কমিবলৈ ল’ব। মুঠৰ ওপৰত ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিৰ বজাৰ উত্থান-পতনেৰে ভৰা হোৱাৰ সম্ভাৱনাই প্ৰবল। তদুপৰি শক্তিশালী বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰকৰ অধীনত নোহোৱা হেতুকে এই মুদ্ৰাক লৈ বহুতে লুণ্ঠনৰ জাল মেলাৰো আশংকা নোহোৱা নহয়। বৈধ বীমা কোম্পানীৰ পলিচী বিতৰণৰ নামত ঠগনৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিষ্ঠা হোৱা কোম্পানীবোৰৰ কথা আপুনি হয়তো পাহৰা নাই।

প্ৰিয় পাঠক, সাধুৰ শেষত সাধুটোৰ অন্তনিৰ্হিত নীতিকথা লিখি দিয়াৰ দৰে মোৰ আপোনালোকলৈ আবেদন - যদি আপুনি সীমিত সামৰ্থৰে ভৱিষ্যতৰ লক্ষ্য কিছুমানলৈ বুলি বিনিয়োগ কৰিব খুজিছে, বিটকইনজাতীয় ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সিত বিনিয়োগ কৰাৰ পৰা বিৰত থাকক। ইয়াৰ বিপৰীতে বাজি বা লটাৰীত টকা দলিয়াই শেষত একো নাপালেও হাঁহি হাঁহি তেনে পৰিণতি হজম কৰিব পৰাকৈ আপুনি সচ্ছল, তেন্তে মই বাধা নিদিওঁ। 

অৰ্থনৈতিক পৰামৰ্শদাতা বৰুৱাদেৱৰ সময়োপযোগী লেখাটি অসমীয়া প্ৰতিদিনৰ পাতত চাৰিটা খণ্ডত প্ৰকাশ পাইছে। তেখেতৰ লেখাবোৰ একত্ৰে পঢ়িবলৈ ক্লিক কৰক সুখ-দুখৰ লিংকঃ 

Tuesday, February 20, 2018

চিন্তন

ম’বাইল আসক্তিঃ এক ভয়াবহ মানসিক ব্যাধি
দীপাংকৰ মল্ল বৰুৱা
এজন ১৫ বছৰীয়া কিশোৰৰ পিতৃ হিচাপে মোৰ সন্মুখত প্ৰত্যাহ্বান হিচাপে দেখা দিয়া এটা সমস্যা হ’ল আমাৰ ল’ৰাটোৰ ম’বাইল গেমৰ প্ৰতি থকা অত্যাধিক আসক্তি। সি তাৰ সকলো আজৰি সময় মোবাইল ফোনত থকা গেম খেলিয়েই পাৰ কৰিব খোজে। নিচাৰ দৰে হৈ পৰা ম’বাইল গেমৰ আসক্তিয়ে তাৰ বাহিৰা কিতাপ পঢ়া, গান শুনা, ছবি অঁকা, তবলা বজোৱা আদি আন আজৰি পৰৰ চখবোৰৰ কাৰণে সময় নাইকীয়া কৰিছে। গেম খেলাৰ কাৰণে নিৰ্দিষ্ট সময় ধাৰ্য কৰি দিয়াৰ পাছতো সেই সীমা প্ৰায় প্ৰতিদিনেই অতিক্ৰম কৰে। দিনে নিশাই কেৱল খেলৰ কথাই চিন্তা কৰি থকা ল’ৰাটোৱে আন সকলো কামৰ প্ৰতি স্পৃহা হেৰুৱাইছে, পঢ়া শুনাত অন্যমনস্ক হৈ পৰিছে, নতুন কথা শিকাৰ ধাউতি নাইকীয়া হৈছে। সময়মতে গেম খেলিবলৈ নাপালে সি চটফটাই থাকে, খিংখিঙীয়া হৈ পৰে আৰু হতাশাত ভোগে।  

Monday, February 19, 2018

মনৰ কথা

এশ বছৰত কি পৰিবৰ্তন হ'ল অসমীয়াৰ
সঞ্জীত কুমাৰ বৰদলৈ

আজি আমাৰ সমাজখনক যি বোৰ সমস্যাই জুৰুলা কৰিছে সেইবোৰৰ বেছিভাগেই হঠাতে অহা সমস্যা নহয়৷আজিৰ পৰা এশবছৰৰ আগৰ বহু গৰাকী প্ৰাত:স্মৰনীয় অসমীয়াৰ লেখনীবোৰ পঢ়িলে ভাৱ হয় বিগত এটা শতিকাত বৌদ্ধিক তথা সামাজিক ভাবে আমাৰ বৰ বিশেষ উন্নতি নহ’ল বৰঞ্চ বহুক্ষেত্ৰত আমি নিন্মগামীহে হ’লো!১৯০৭চনত“ ঊষা”আলোচনীত স্বৰ্গীয় ৰাধা নাথ ফুকনে লিখা “আসামৰ ভৱিষ্যৎ”শীৰ্ষক নিৱন্ধটো পঢ়ি উঠি মই বহু সময় থমকি ৰৈছিলোঁ৷আজিৰ পৰা এশ বছৰৰ বহু আগতেই ৰাধানাথ ফুকনে লিখি থৈ যোৱা প্ৰায় ভাগ কথা দেখোন আজিও প্ৰাসংগিক!পৰাধীন দেশৰ উচ্চশিক্ষিত আৰু প্ৰজ্ঞাবান এই মানুহজনে লিখিছিল-“...আমাৰ ধন সহজে আন ঠাইলৈ ওলাই যায়,কিন্তু আনঠাইৰ ধন আমাৰ হাতলে অহা বা আমাৰ ধন আমাৰ দেশত ৰখা বাটবোৰ আমালৈ বন্ধ ৷”পৰাধীন দেশৰ ৰাধানাথ ফুকনৰ সেই উপলদ্ধি আজি আমাৰ দৰে স্বাধীন দেশৰ নাগৰিকৰ স’তে প্ৰায় একেই নহয়নে?আমাৰ জাতিটোৰ আন এক ট্ৰেজেদি হিচাপে ফুকন দেৱে লিখিছিল-“আমাৰ ২য়,প্ৰাকৃতিক অসুবিধা এই যে,আমাৰ দেশৰ মাটি বৰ উৰ্ব্বৰা আৰু তাত অলপ পৰিশ্ৰম কৰিলেই খেতি হয়৷প্ৰাকৃতিম নিয়ম মতে এনে দেশৰ উন্নতি হ’ব নোৱাৰে৷”অৰ্থাৎ Advantage বোৰৰ সৎ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিবৰ্তে আমাৰ বাৱে Advantage বোৰ Disadvantage হিচাপেহে পৰিগণিত হ’ল! কিন্তু আমি চকুৰ আগত দেখি আহিছোঁ পুৰ্ববংগীয় লোক সকলক যি সকলক আমি মিঞা,লুঙি-টুপি আদিবুলি উপলুঙা,অৱজ্ঞা কৰো সেইসকলে আমাৰ ৰাজ্য খনৰ সাৰুৱা ভূমিৰ সৎ ব্যৱহাৰ কৰি দ্ৰুত গতিত আগবাঢ়ি গৈছে৷

Sunday, February 18, 2018

সাম্প্ৰতিক প্ৰসংগ

নীৰৱ মোডীৰ ১১,৫০০কোটিটকীয়া বেংক লুট
হেমন্ত কাকতি
আজিকালি দেশৰ খৱৰ বাতৰিৰ বৰ এটা গম নৰখা হলোঁ৷ জানোৱেই কি কি ঝামেলা হব লগীয়া থাকে৷ চাৰিওফালে নিগেটিভ খৱৰবোৰ শুনি শুনি কাণ পকি গৈছে৷ কিন্তু দুদিন মান আগতে ভাৰতীয় ৰাজহুৱা খণ্ডৰ বেংক এটাৰ পৰা টেক্স পেয়াৰৰ প্ৰায় ১১,৫০০ কোটী টকাৰ লুট হোৱা বুলি শুনি হঠাৎ সচকিত হৈ উঠিলোঁ৷ বহুত দিন ষ্কেম-তেম নোহোৱাত আচৰিতেই হৈ আছিলোঁ, ভাবিছিলো সকলো ভালৰ ফালে আহিছে লাহে লাহে৷ পিচে এনে বৃহৎ কেলেংকাৰীৰ খৱৰ শুনিলে হতভম্ব হোৱাতো স্বাভাৱিকেই। একেই অৱস্থা ভাৰতৰ বহু মানুহৰেই হৈছে এই খবৰটো শুনি।

চিন্তন


নষ্ট চৰিত্ৰৰ প্ৰতিবিম্বন বনাম সমাজ গঠন

প্ৰদীপ গগৈ


সৎ চৰিত্ৰ অবিহনে যে এজন ব্যক্তি কেতিয়াও সফলতাৰ দুৱাৰদলিত উপনীত হব নোৱাৰে, সেইয়া এক সৰ্বজন স্বীকৃত সত্য। জীৱনটোক সাৰ্থক কৰি তুলিবলৈ প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজস্ব চৰিত্ৰ, সততা আৰু মূল্যবোধক প্ৰাধান্য দিবই লাগিব। এই মানবীয় উপাদান সমূহক প্ৰয়োজনীয় গুৰুত্ব প্ৰদান নকৰিলে এজন ব্যক্তিৰ সামূহিক পতন নিশ্চিত বুলি ধাৰণা কৰিব পাৰি। ঠিক তেনেদৰে আমি অনুভৱ কৰোঁ যে এটাৰ জাতিৰ যেতিয়া চৰিত্ৰ নষ্ট হয় তেতিয়া জাতিটোৰ পতনও অৱশ্যম্ভাৱী। জাতিৰ পতন হলেই জাতটোক কেওপিনৰ পৰা যে গভীৰ অন্ধকাৰে ছানি ধৰাটো সেইটো খাটাং আৰু এনে অন্ধকাৰছন্ন পৰিৱেশত আমি হাতত মমবাটি লৈ জাতিৰ উদ্ধাৰত নামি পৰিব লগা অৱস্থা হব। তেনে এটা দিনৰ অপেক্ষাতেই যেন আমি আজি উৎসৱৰ পিছত উৎসৱৰ আনন্দ লৈ আছোঁ। কেতিয়াবা আনন্দত মুন্নিক চিঞৰিছোঁ আৰু কেতিয়াবা মাছলৈ গৈছো” (গীত)। মুঠতে আনন্দ কৰিছোঁ। আনন্দৰ বাবে কেতিয়াবা আমি অতি আত্মকেন্দ্ৰিকও হৈ পৰিছোঁ বিলাসেই আমাৰ জীৱনৰ লক্ষ্য ও উদ্দেশ্য হৈ পৰিছে। বিলাসৰ পিছত দৌৰি মানৱতাক জলাঞ্জলি দিবলৈও কুণ্ঠাবোধ কৰা নাই আমি

Friday, February 16, 2018

প্ৰৱন্ধ

নিউটনৰ প্ৰিন্সিপিয়া আৰু ঈশ্বৰ বিশ্বাসৰ মৃত্যু
ডাঃ অজিত কুমাৰ পটঙ্গীয়া
প্ৰাচীন ধৰ্ম্মগ্ৰন্থসমূহ এৰি বিশ্বৰ ইতিহাসত যিকেইখন গ্ৰন্থই মানুহৰ চিন্তাজগতত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাই আহিছে তাৰ ভিতৰত প্ৰথম হৈছে কাৰ্ল মাৰ্ক্সৰ 'দাচ কেপিটেল' আৰু তাৰ পাছতেই দুখন বিজ্ঞানৰ গ্ৰন্থ - নিউটনৰ 'প্ৰিন্সিপিয়া মেথামেটিকা' আৰু আৰু ডাৰউইনৰ 'অৰিজিন অফ স্পেচিছ'। যোৱা বছৰ ১৪ ডিচেম্বৰ তাৰিখে নিউয়ৰ্কৰ ক্রিষ্টিজ অক্সন' সংস্থাৰ পৰা এক অজ্ঞাত পৰিচয়ৰ ব্যক্তিয়ে 'প্ৰিন্সিপিয়া মেথামেটিকা'ৰ প্ৰথম প্ৰকাশৰ এটা কপি ৩৭লাখ আমেৰিকান ডলাৰেৰে ক্ৰয় কৰে, যি বিজ্ঞান বিষয়ৰ কিতাপ নিলামৰ ক্ষেত্ৰত সৰ্বোচ্চ মূল্য। আমি আলোচনা কৰিব খুজিছো আজিৰ পৰা ৩৩০বছৰ আগতে প্ৰকাশ পোৱা এই প্ৰিন্সিপিয়া মেথামেটিকা (অসমীয়াত: প্ৰাকৃতিক দৰ্শনৰ গাণিতিক সূত্ৰ)গ্ৰন্থ লেখাৰ পটভূমি কি আছিল অৰ্থাৎ তেওঁৰ চিন্তাৰ উৎস কি আছিল? মানুহৰ মাজত এটা ধাৰণা প্ৰচলিত হৈ আহিছে (বা প্ৰচলন কৰা হৈছে) যে নিউটন আছিল এজন সমাজবিমুখ এক্সেন্ট্ৰিক জিনিয়াচ। তেনে এজন আত্মকেন্দ্ৰিক বিজ্ঞানীৰ সন্মুখত গছৰ পৰা টুপুক কৈ সৰি পৰা এটা আপেল দেখি তেওঁৰ মগজত বল বিজ্ঞানৰ এক যুগান্তকাৰী চিন্তাৰ উদয় হ'ল, সেইয়া এক কাল্পনিক কাহিনীৰ বাহিৰে একো নহয়। প্ৰকৃততে তেওঁৰ বৈজ্ঞানীক সূত্ৰবোৰৰ চিন্তা আহিছিল তৎকালীন সমাজৰ বাস্তৱ সমস্যাবোৰৰ পৰায়েই। সমাজৰ প্ৰত্যেকজন চিন্তাবিদৰ ক্ষেত্ৰতে সেইয়া ঘটে - জানিবুজি বা নজনাকৈ।

Wednesday, February 14, 2018

সাম্প্ৰতিক প্ৰসংগ

প্রেমৰ বাবে এদিন আৰু প্রেমৰ দিৱস... 
লীলাকান্ত পায়েং
১৪ ফেব্ৰুৱাৰী, প্রেমৰ দিৱস। প্রেমৰ পূজাৰী ছেইন্ট ভেলেন্টাইনৰ প্রতি শ্রদ্ধা নিবেদি আজিও বিভিন্ন দেশত ১৪ ফেব্রুৱাৰী তাৰিখটোত প্রেমৰ দিৱস পালন কৰা হয়। ফেব্রুৱাৰী মাহৰ ইংৰাজী ১৪ তাৰিখে গোটেই বিশ্বৰ প্রেমিক-প্রেমিকাই পালন কৰে প্রেমৰ দিৱস। এই দিনা আমাৰ দেশতো ইয়াৰ ব্যতিক্রম দেখা যায়। পূর্বৰ দিনত আমাৰ অসমৰ দৰে ৰাজ্যত প্রেমৰ দিৱসৰ গুৰুত্ব নাই বুলিহে কব পাৰি। কিয়নো প্রেমৰ দিৱস এক পশ্চিমীয়া সংস্কৃতিহে। কিন্তু যোৱা দশকত আমাৰ ইয়াত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতিৰ প্রভাৱ ইমানেই পৰিলে যে ভেলেণ্টাইন ডে’ বুলি কোৱাৰ লগে লগে দুদিন পূর্বৰপৰা প্রস্তুতি পর্ব আৰম্ভ হৈ যায়। এই বেলি প্রেমিক- প্রেমিকাৰ বাবে সুখবৰ। কিয়নো একেই দিনাই পৰিছে শিৱ ৰাত্রি, আলি-আই-লৃগাং আৰু ভেলেন্টাইন ডে’। ভাৰতত শিৱ হৈছে দুৰ্দান্ত আৰু আদৰ্শ প্ৰেমিক আৰু পতি। তেওঁৰ দৰে বৰ পাবলৈ আশা কৰিলে ভাৰতীয় নাৰী বা গাভৰু-কিশোৰীয়ে যৌৱনত পূজা অৰ্চনা কৰে। আলি আই লিগাং যদিও কৃষি ভিত্তিক উতসৱ, তথাপি এই আনন্দৰ মাজতে প্ৰেমৰ সুৱাস বিচাৰি লয়, লিগাঙৰ গীত-আনন্দৰ মাজেৰে প্ৰেম-প্ৰীতিৰ বাৰ্তাও প্ৰৱাহিত হয়।

Tuesday, February 13, 2018

চিন্তন

কীৰ্তিচন্দ্ৰৰ পৰা নাজি জাৰ্মানীলৈঃ যুগে যুগে Fahrenheit-451
 ৰূপশ্ৰী বৰা বৰদলৈ 
মানবীয় অনুভূতিহীন, যান্ত্ৰিক এখন সমাজ ৷ ব্যক্তি স্বাধীনতা, বাক স্বাধীনতা, বৌদ্ধিক চিন্তা চৰ্চা, জ্ঞানৰ অন্বেষণ, অৰ্থপূৰ্ণ -সৃষ্টিশীল  কথা -বতৰা নিষিদ্ধ এই সমাজত৷ প্ৰচলিত ব্যৱস্থা বা ক্ষমতাত অধীষ্ঠিত শক্তিক প্ৰশ্ন কৰাৰ  অধিকাৰ নাই এইখন সমাজৰ নাগৰিকৰ ৷গ্ৰন্থৰ অধ্যয়নে মানুহৰ চিন্তা শক্তি, বোধ শক্তি বৃদ্ধি কৰে৷ সেয়ে এইখন সমাজত গ্ৰন্থৰ অধ্যয়ন,ৰচনা অথবা ছপাও নিষিদ্ধ ৷ ক’ৰবাত গ্ৰন্থ ছপা কৰা অথবা লুকুৱাই ৰখাৰ খবৰ পালেই ততালিকে জ্বলাই নষ্ট কৰে ক্ষমতাপন্ন শক্তিৰ আজ্ঞাবাহী “ফায়াৰমেনে”৷ প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰা, এজনে আনজনৰ লগত বাৰ্তালাপ কৰা তথা সৃষ্টিশীল কৰ্মত নিয়োজিত হোৱাৰ বিপৰীতে মানুহৰ জীৱন নিয়ন্ত্ৰিত হয় বেৰত লাগি থকা টেলিভিশ্যন ছেট অথবা কাণৰ সৈতে সংলগ্ন ৰেডিঅ’ৰ দ্বাৰা ৷নাগৰিকৰ জীৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্তৰ ওপৰত চকু ৰাখে ক্ষমতাত থকা শক্তিয়ে ৷ইতিহাস অধ্যয়ন আৰু চৰ্চা নোহোৱা  অতীতৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাহীন এখন সমাজ৷কিন্তু ইয়াৰ মাজতো ক্ষমতাপন্ন শক্তিৰ অজ্ঞাতে চলি থাকে জ্ঞানৰ অন্বেষণ৷ চলি থাকে সৃষ্টিশীল চিন্তা- চৰ্চা ৷ঘটনাক্ৰমত এদিন ফায়াৰমেনৰ মন-  মগজুলৈ পৰিৱৰ্তন আহিছিল ৷কিতাপ জ্বলোৱা ফায়াৰমেনে কিতাপ ভাল পাবলৈ লৈছিল৷ জীৱনটোক নতুনকৈ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল ৷প্ৰশ্ন কৰিবলৈ শিকিছিল ৷আৰু এদিন নিজেও  ক্ষমতাপন্ন শক্তিৰ ৰোষৰ বলি হৈছিল ৷ইয়াৰ পিছতেই এনে অধিনায়কবাদী ব্যৱস্থা ওফৰাই পেলাবলৈ বিদ্ৰোহী হৈ পৰিছিল ফায়াৰমেন গাই মণ্টাগ ৷

Monday, February 12, 2018

হাস্য ব্যংগ

থুলুকৰ ফাৰ্ষ্ট লাভ
দেৱজিত শইকীয়া
থুলুক তেতিয়া চফল ডেকা৷ চকুত দিনে ৰাতিয়ে গগলচ, টাইট জিনচৰ পেন্ট তাকো আঠুৰ তলত ব্লেডৰে অকিয়াই ফালি লোৱা৷ মানুহৰ লাওখোলাৰ ফটো থকা টি চাৰ্ট৷ ওপৰত দুই তিনিডাল শিকলী ওলমি থকা লেডাৰ জেকেট, ভৰিত মেকানিকচৰ জোটা, কপালত আমেৰিকাৰ ফ্লেগৰ ৰুমাল বান্ধি গাৰ্লচ হোষ্টেলৰ আগত লাইটৰ পষ্টৰ দৰে খাৰা হৈ ৰৈ থাকি অহা যোৱা কৰা ছোৱালীবোৰ চাই৷ কোনোবা এজনীয়ে যদি থুলুকৰ হুলিয়াটো দেখি অকন হঁহা যেন কৰে, থুলুকে তাই পতিল বুলি দুখোজ আগুৱাই যায়৷ পিছে যেতিয়া ছোৱালীয়ে পোন্দোৱাকৈ ৰৈ চাই দিয়ে, থুলুকে আকাশলৈ চাই আকাশৰ তৰা গন্তি কৰা দি আঙুলিৰে কিবা গন্তি কৰা যেন দেখুৱাই দুখোজ পিছুৱাই আহে৷

সাম্প্ৰতিক প্ৰসংগ

ভাৰতীয় মুছলমানৰ আত্মমন্থন জৰুৰী
ইঞ্জিনীয়াৰ জাকিৰ হুছেইন
কোনো এখন দেশৰ ৰাষ্ট্রযন্ত্ৰ সেই দেশৰ সংখ্যালঘুসকলৰ প্রতি কেনে ধৰণৰ পক্ষপাতহীন আচৰণ কৰে আৰু কেনেকৈ তেওঁলোকৰ বিশ্বাসভাজন হয় বা আস্থা অর্জন কৰে, সেয়া ন্যায়পৰায়নতাৰ এক এচিড (Acid) টেষ্ট মাথো। ভাৰতৰ মুছলিমসকলৰ অর্থনৈতিক, সামাজিক তথা শিক্ষাগত অৱস্থান সম্পর্কে জনাৰ বাবে কেইবছৰমান আগেয়ে ভাৰত চৰকাৰে চচাৰ কমিটি নামৰ এক বিশেষ কমিটি গঠন কৰিছিল। কিন্তু মুছলমানৰ দুৰৱস্থাৰ কাৰকসমুহ অনুধাৱন কৰিবলৈ ৰাজেন্দ্ৰ চচাৰ কমিটিৰ প্ৰতিবেদন অধ্যয়ন কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছে জানো? অৱসৰপ্ৰাপ্ত ন্যায়াধীস মাৰকাণ্ডে কাটজুক এজন মুছলমান ব্যক্তিয়ে লিখা পত্ৰ এখন তেওঁ অলপতে ৰাজহুৱা কৰে। ব্যক্তিজনে খেদ প্ৰকাশ কৰি উল্লেখ কৰে যে মুছলমানৰ ফেচবুক, হোটাচ্আপ পোষ্ট পঢ়িলেই তেওঁলোকৰ দুৰৱস্থাৰ বিষয়ে স্পষ্ট ধাৰণা কৰিব পাৰি।

Sunday, February 11, 2018

মুকলি চিন্তা

বিনিয়োগ সন্মিলন অসম

ধীমান সিনহা
(১)
যোৱা সপ্তাহত অসমত বিনিয়োগ সম্পৰ্কীয় প্ৰথম বিনিয়োগকাৰীৰ সন্মিলন 'এডভান্টেজ আছাম' অনুষ্ঠিত হৈ যায়। এয়া অসমত বিনিয়োগ সম্পৰ্কীয় প্ৰথম গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰচেষ্টা আছিল ভাৰতীয় অৰ্থনীতি মুকলি কৰাৰ প্ৰায় তিনিটা দশকৰো অধিক কাল পিছত। তাৰ আগতে কিয় হোৱা নাছিল তাৰ বাবে এটা সহজ উত্তৰ হ'ল উগ্ৰপন্থীৰ সমস্যা, কিন্তু উত্তৰটো সিমান সহজো নহয়। কাৰণ উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ উগ্ৰপন্থাৰ সমস্যাটো আকৌ অনগ্ৰসৰতা আৰু অনা উদ্যোগীকৰণৰ ৰাজনৈতিক ব্যাধিৰ সৈতে জৰিত আৰু ইটোৰ পৰা সিটো সৃষ্টি হৈ আকৌ সিটোক প্ৰভাবান্বিত কৰিছে (চাকনৈয়া)। সি অইন এটা প্ৰসংগ, কিন্তু চন দুহাজাৰৰ পিছৰ পৰা সন্ত্ৰাসৰ যিটো পাৰম্পৰিক সংজ্ঞা ব্যৱহৃত হয়, সেই অৰ্থত উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলত উগ্ৰবাদৰ সমস্যা নাই। গুড়গাঁওতো হত্যা অপহৰণ হয়, দিল্লীতো গুলি চাকু চলে, মুম্বাইতো বোমা ফুটে- সেই ধৰণৰ বিক্ষিপ্ত সমস্যা আছে থাকিব, কিন্তু নিবেশ কৰা মূলধনক লৈ ত্ৰাসিত হ'ব লগীয়া পৰিস্থিতি এতিয়া নাই। গতিকে দেৰীকৈ হ'লেও এয়া এক জৰুৰী আয়োজন আছিল। সেয়া সফল আছিল নে সফল নাছিল তাক লৈ দুটা নজৰ চলি আছে ৰাজনৈতিক মহল সমূহত, ছছিয়েল মেডিয়াত।

Saturday, February 10, 2018

সাম্প্ৰতিক প্ৰসংগ

অৰ্ধ সত্যৰ পূৰ্ণ প্ৰচাৰ
অজয় লাল দত্ত
ভাৰতবৰ্ষত বৰ্তমান সময়ত চ'চিয়েল মেডিয়া তথা প্ৰতিষ্ঠিত বাতৰি কাকত, টিভি চেনেল বা গণমাধ্যম যোগে প্ৰচাৰিত হোৱা বহুত বাতৰিয়েই ভুৱা বুলি প্ৰমাণিত হৈছে। তাৰে ভিতৰত প্ৰপাগাণ্ডামূলক ভাৱে উদেশ্যপ্ৰণোদিত ভাৱে বহুল প্ৰচাৰ চলোৱা বহুতো তথ্যও যে অৰ্ধ সত্যহে সেই কথা পোহৰলৈ আহিছে। এই ধাৰাটোও ইমানেই ব্যাপক হৈ পৰিছে যে, আনকি সংসদত ভাষণতো খোদ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ভাষণ এই বীজাণুৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত হোৱাৰ অভিযোগ উঠিছে। আনকি বিশ্লেষণাত্মক নিবন্ধ আগবঢ়োৱা দ্যা ৱায়াৰ.ইনৰ দৰে বেৱচাইটে ফেক্ট চেকৰ ধাৰাবাহিক অনুসন্ধানী লেখা প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাধ্য হৈছে। উদাহৰণ স্বৰূপে https://thewire.in/tag/fact-check লিংকত এনে বহু ভাষণ বা প্ৰচাৰ, প্ৰপাগাণ্ডামূলক কথাৰ সত্যতা-নিৰূপণৰ প্ৰচেষ্টা হাতত লোৱা দেখা গৈছে।

Friday, February 9, 2018

পৰ্যবেক্ষণ

এডভাণ্টেজ আছামে অসমক এডভাণ্টেজ দিবনে?
দীপাংকৰ মল্ল বৰুৱা
অসমৰ ইতিহাসত এনে এটা দিনৰ কল্পনা হয়তো কোনেও কৰা নাছিল। আজি কিছুদিন আগলৈকে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে মাহী আইৰ চকুৰে চাই অসমক প্ৰবঞ্চনা কৰি প্ৰাপ্য ধন আদায় নিদিয়া বুলি প্ৰায়ে অভিযোগ শুনিবলৈ পোৱা গৈছিল। ৰাজ্যখনত ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিনিয়োগো আছিল নগন্য। চৰকাৰী উদ্যোগসমূহো এটাৰ পাছত আনটোকৈ ধ্বংসৰ গৰাহত পৰিছিল। উগ্ৰপন্থী আৰু অতি জাতীয়তাবাদী সকলৰ কিছুমান কাৰ্যকলাপৰ বাবে বাহিৰৰ মানুহে অসমলৈ আহিবলৈ ভয় কৰিছিল। দেশৰ একেবাৰে চুকত অৱস্থিত বাবে ৰাজ্যখনত ধন বিনিয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত উদ্যোগপতি সকল আগ্ৰহী হোৱা নাছিল। পূৰ্বৰ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলকেন্দ্ৰিক বিভিন্ন ঔদ্যোগিক নীতি আৰু কৰ ৰেহাইৰ দৰে সুবিধায়ো অসমলৈ বিনিয়োগ আকৰ্ষিত কৰা নাছিল।

Thursday, February 8, 2018

সাম্প্ৰতিক প্ৰসংগ

অসম লোক সেৱা আয়োগঃ
পৰ্য্যালোচনা, সংশোধন  আৰু পুনৰ গঠনৰ চিন্তা
ডঃ বিজয় কৃষ্ণ চেতিয়া
অসম লোক সেৱা আয়োগত সংঘটিত ব্যাপক দুৰ্নীতিয়ে পুনৰ বাৰ সাম্প্ৰতিক সময়ৰ অসমত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। শেহতীয়াকৈ প্ৰথমটো তদন্তত ধনৰ বিনিময়ত বিভিন্ন অসৎ উপায়েৰে লোক সেৱা আয়োগৰ বিভিন্ন বিভাগত ৰাজবিষয়াৰ চাকৰি ক্ৰয় কৰা ২৫ জনকৈ দোষী চৰকাৰী ৰাজপত্ৰিত বিষয়াক তদন্তকাৰী অসম আৰক্ষীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ কৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰিছে। প্ৰথম দৃষ্টিত এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোৱে ; তদন্তৰ পৰা দোষী গ্ৰেপ্তাৰ কৰালৈকে , অসমৰ ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু শৈক্ষিক স্বচ্ছতাৰ দিশত এক যোগাত্মক প্ৰভাৱ পেলোৱাটো স্বাভাৱিক, কিন্তু সাম্প্ৰতিক সময়ত এই সমূহ ঘটনাক্ৰমৰ লগত  জড়িত হৈ পৰা কিছু আৱেগসৰ্বস্ব চিন্তাই আমাৰ মনলৈ দুই ধৰণৰ শংকা কঢ়িয়াই আনিছে-

Wednesday, February 7, 2018

মনৰ কথা

আইন অমান্যকাৰী অজ্ঞানী জাতি
সুৰজিত নেওগ 
আমি সদায় নিয়ম নীতি নমনা আইন অমান্যকাৰী অজ্ঞানী জাতি হৈ থাকিম নেকি? চিৰদিন চিৰকাল? ৰ'ব, নিজৰ গাত লাগি ফটককে খঙতে কিবা এটা কৈ নিদিব... এবাৰ পঢ়ি লওক!!

(১) ট্ৰেফিক পইন্টত আপুনি গাড়ী, বাইকত বা বাচত বহি অপেক্ষা কৰি আছে, সেউজীয়া লাইটটো জ্বলাত বা ট্ৰেফিক পুলিছজনে সংকেত দিছে আপোনাক যাবলৈ, আপুনি যাবলৈ সাজু হৈছে, তেনেতে দেখিলে পুৰুষ মহিলা এসোপা আপোনাৰ আগেয়ে পথটো পাৰ হৈ যাবৰ বাবে হেতে-ওপৰা লগাইছে... !! ইপিনে পুনৰ ৰঙা লাইটটো জ্বলি উঠিল... আপুনি পিছৰবাৰৰ সেউজীয়া লাইটৰ বাবে আকৌ অপেক্ষা কৰিলে....

Tuesday, February 6, 2018

চিন্তন

মুছলমান জনজীৱনত মেলা আৰু সম্প্ৰীতিৰ সূতা
ৰেহনা চুলতানা
মেলা হ'ল এনেকুৱা এক অনুষ্ঠান য'ত সামাজিক, ধৰ্মীয়, বাণিজ্যিক বা অন্যান্য কাৰণত কোনো এটা স্থানত অনেক মানুহৰ সমাগম হয়। মেলা শব্দটিৰ মাজত মিলনৰ পূৰ্ণ প্ৰাপ্তি থাকে। মেলা মূলতঃ মিলনৰ, আনন্দৰ মিলনভূমি য'ত বহুলোকৰ মিলন ঘটে। মেলাৰ সৈতে গ্ৰামীণ জনসমষ্টিৰ কৃষ্টি আৰু সংস্কৃতিৰ যোগাযোগ নিবিড়। মেলা সকলো জাতি, ধর্মৰ মানুহৰ সংস্কৃতিৰ সমন্বয়। এই মেলাক কেন্দ্ৰ কৰি গ্ৰামীণ জীৱনত আহে প্ৰাণচাঞ্চল্য। 

Monday, February 5, 2018

প্ৰৱন্ধ

পিকেটিৰ অসমতা বনাম স্বামীৰ উদাৰতা
ইন্দ্ৰজিত বৰা

বিগত মাহত আধুনিক মাৰ্ক্স খ্যাত থমাচ পিকেটিৰ বিশ্ব আয় অসমতাৰ প্ৰতিবেদনৰ প্ৰেক্ষাপটত প্ৰতিৰোধক যুক্তি বিচাৰি বজাৰ উদাৰবাদী স্বামীনাথন এচ অঙ্কেশ্বৰীয়া আয়াৰে কম্বোডিয়াৰ নিধনক্ষেত্ৰৰ যাদুঘৰ ভ্ৰমণ কৰিবলগীয়া হ’ল বুলি তেখেতে যোৱা সপ্তাহৰ এটা স্তম্ভত ব্যক্ত কৰিলে ৷ এই প্ৰসঙ্গত স্বামী ডাঙৰীয়াই ইচ্ছাকৃতভাৱে United Nations University World Institute for Development Economics Research (UNU-WIDER) য়ে প্ৰকাশ কৰা প্ৰতিবেদনখন আংশিকভাৱেহে অৱগত কৰিছে ৷ আচলতে, এই প্রতিবেদন মতে যোৱা চাৰিটা দশকত বিশ্ব আয়ৰ অসমতা আপেক্ষিকভাৱেহে হ্ৰাস পাইছে কিন্তু স্বতন্ত্ৰভাৱে নিৰ্ণয় কৰা গিনি সূচাংক বৃদ্ধিহে পাইছে ৷ তদুপৰি, ৰাষ্ট্ৰবিলাকৰ আভ্যন্তৰিণ অসমতা বৃদ্ধি পাইছে ৷ এইটো সহজেই অনুধাৱন কৰিব পাৰি যে গোলকীকৰণে সৃষ্টি কৰা বিনিয়োগৰ মুক্ত প্ৰবাহে বিশ্বব্যাপী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুঁজিৰ মুনাফা অৰ্জনৰ এক ভৌগোলিক সুষমতা আনিছে আৰু লগে লগে অন্তৰ্দেশীয় অসমতা বৃদ্ধি পাইছে ৷ গতিকে স্বামী ডাঙৰীয়াই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত আপেক্ষিক অসমতা হ্ৰাস হোৱাৰ তথ্যক আওকান কৰি ৰাষ্ট্ৰবিলাকৰ আভ্যন্তৰিণ অসমতাক গুৰুত্ব দিয়া কাৰ্যক অনৈতিক বুলি ক’লেও আমাৰ বুজাত তিলমানো অসুবিধা নহয় আচলতে অনৈতিকতা কি ৷

Saturday, February 3, 2018

হাস্য ব্যংগ

মৌকাবাদ আৰু অসমীয়া মুৰ্দাবাদ
দীপাংকৰ মল্ল বৰুৱা
(১)
: হেৰা, তুমি দিনৰ দিনটো শুয়েই থাকিবা নেকি হে?  দেশৰ খবৰ কিবা ৰাখিছানে?

: এই হেন দেওবাৰটো পাইছোঁ। বোপা ককাৰ দিনৰ অভ্যাসটো পাইছোঁ। মই নুশুই কি কৰিমহে?

: শুনিছানে নাই, পেপাৰত পালোঁ কোনোবাই বোলে 'অসমীয়া মুৰ্দাবাদ' শ্লোগান দিছে। কিযে দিন কাল আহিল।

Friday, February 2, 2018

চিন্তন

অসমৰ ‘সন্ধানহীন’ জীয়ৰীবোৰ
পাৰভিন চুলতানা

বিগত বৰ্ষত আউটলুক সংবাদ আলোচনীত নেহা দিক্ষীতৰ এটি তদন্তমূলক লেখা ছপা হয়। সেই লেখ মতে অসমৰ বেলেগ বেলেগ জনগোষ্ঠীৰ ৩১ টা কণ কণ কন্যা সন্তানক অবৈধ ভাৱে বেলেগ ৰাজ্যলৈ উচ্চ শিক্ষাৰ নামত পাচাৰ কৰা হয়। আৰু সেই ছোৱালীকেইজনীৰ বর্ত্তমান অৱস্থিতিৰ বিষয়ে সিহঁতৰ পিতৃ-মাতৃক অৱগত কৰোৱা হোৱা নাই। প্রায় তিনি মাহ ধৰি চলা তদন্তৰ ভিত্তিত নেহা দিক্ষীতে তেওঁৰ লেখত কিছু বিষ্ফোৰক তথ্য ডাঙি ধৰিছে যাৰ পুঙ্খানুপুঙ্খ বিশ্লেষণ অতিকৈ জৰুৰী।

Thursday, February 1, 2018

সাম্প্ৰতিক প্ৰসংগ

সাধাৰণ বাজেট-২০১৮ আৰু আশা-প্ৰত্যাশা
মনালী চি দত্ত
দেশত আসন্ন ২০১৯ৰ লোকসভাৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনক সমুখত ৰাখি আৰু দেশত অপ্ৰত্যক্ষ কৰৰ ক্ষেত্ৰত জিএছটিৰ প্ৰচলনৰ পাছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সাধাৰণ বাজেট আজি কেন্দ্ৰীয় বিত্তমন্ত্ৰী অৰুণ জেটলীয়ে সংসদত উত্থাপন কৰে। অনাগত আঠখন ৰাজ্যৰ বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনলৈকো দৃষ্টিৰাখি জনতাক প্ৰলুদ্ধ কৰাৰ বাহিৰেও ঘাটি বাজেটক নিম্নতম কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখিয়েই মোদী চৰকাৰৰ এই বাজেট প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। 

এই আলোচনাত বাজেটৰ মূল কিছুমান বিষয় আলোচনা কৰিবলৈ লোৱা হৈছে-
১. ঘাটি বাজেটঃ ২০১৭-১৮ বৰ্ষত দেশত ঘাটি বাজেটৰ পৰিমান আছিল জিডিপিৰ ৩.৫শতাংশ আৰু পৰিমান আছিল ৫.৯৫লাখ কোটি। অনাগত বৰ্ষটোত ঘাটিৰ পৰিমান মুঠ ঘৰুৱা উতপাদন(GDP)ৰ ৩.৩ শতাংশত উপনীত হোৱাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। জিএছটিৰ ৰাজহ কেৱল ১১মাহহে লাভ কৰাৰ বাবেও দেশৰ বাজেটত প্ৰভাৱ পৰিছে। ৰাজ্য সমূহলৈ মুঠ ২১.৫৭লাখ কোটি টকা ৰাজ্যৰ অংশ ৰূপে জিএছটিৰ ধন মোকোলাই দিয়া হৈছে।