গ্ৰন্থ আলোচনা - অসমীয়াৰ সুখ-দুখ

xukhdukh.com :: Assamese LIFELINE on SOCIAL MEDIA

সামাজিক যোগসূত্ৰৰ মঞ্চত ইতিবাচক বাৰ্তাবাহক
ভাল খবৰ ভাল সমল, পঢ়ি লভক আনন্দ বিমল

Post Top Ad

Responsive Ads Here
মৌমাখি সাম্ৰাজ্যঃ
নাৰীমনৰ এন্ধাৰ কোঠাত এক অনন্য বিচৰণ 
লিপিমণি দত্ত
মৌ–মাখিৰো এখন সাম্ৰাজ্য থাকে৷ থাকে নিয়ম আৰু শৃংখলা৷ থাকে পুৰুষ আৰু স্ত্ৰীৰ বিভাজন৷ থাকে সুকীয়া জীৱনশৈলী৷ সংসাৰ গঢ়া-পতাৰ সুকীয়া পদ্ধতি৷ ৰহঘৰাৰ কোঁহে কোঁহে ৰস ওপচাই দিবলৈ মাইকী মৌয়ে অপৰিশ্ৰান্ত শ্ৰম কৰে৷ মতা মৌয়ে ওপৰতে ভোগ কৰে সেই মৌ ভাণ্ডাৰ ৷ কিন্তু তাৰবাবে আক্ষেপ নাই কৰ্মী মাইকী মৌবোৰৰ৷ নিজৰ শ্ৰমৰ ওপৰত নিজে নিৰ্ভৰশীল মাইকী মৌ৷এয়া যেন একপ্ৰকাৰ অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতা৷ আৰু এই মাইকী মৌবোৰৰ আছে সম্পূৰ্ণ যৌন স্বাধীনতাও৷ মতা মৌৰ যৌন শোষন , নিৰ্যাতনৰ আশংকাৰ পৰা মুক্ত মাইকী মৌ৷ কিয়নো মতা মৌৰ যৌনমিলন মানেই অৱধাৰিত মৃত্যু ৷ 

এইখন মানৱীয় সংসাৰৰ পৰা পৃথক এখন জগত ৷ নাৰীৰ বাবে হয়তো কাংক্ষিত এখন জগত ৷ পুৰুষৰ অৱদমন, যৌন শোষন, ধৰ্ষন আদিৰে ভাৰাক্ৰান্ত পৃথিৱীত বহু নাৰীৰ মনত হয়তো গঢ় লৈ উঠে এনে এখন মৌমাখি সাম্ৰাজ্য গঢ়াৰ কল্পনা ৷ এই কল্পনাৰ কলাত্মক প্ৰকাশ দেখিবলৈ পোৱা গৈছে প্ৰতিভাৱান গল্পকাৰ বিপাশা বৰাৰ গল্পৰ যোগেদি ৷ “মৌ-মাখি সাম্ৰাজ্য”(২০১৪,আখৰ প্ৰকাশ ) বিপাশা বৰাৰ প্ৰথমখন গল্প সংকলন ৷ এই সংকলনৰে শিৰোনামৰ গল্পটোৱে উন্মোচন কৰিছে নাৰীমনৰ এখন অৱদমিত পৃথিৱী ৷ য’ত গল্পটোৰ মূল চৰিত্ৰ কাত্যায়নীৰ মাজেদি ব্যক্ত হৈছে নাৰী স্বতন্ত্ৰতাৰ আকাংক্ষা আৰু পুৰুষবিদ্বেষ ৷ পুৰুষৰ যৌন আতিশয্যত অতিস্থ কাত্যায়নী ৷ কাত্যায়নীয়েও দেখে সেই মৌ-মাখি সাম্ৰাজ্যৰ দৰে এখন সুকীয়া পৃথিৱী গঢ়াৰ সপোন – 
“যি পৃথিৱীত সঁচা অৰ্থত নাৰীয়ে বুজি পাব যৌন স্বাধীনতা কি আৰু নিশ্চিন্তভাৱে উপভোগ কৰিব যৌনসুখ ৷য’ত কোনো পুৰুষে ইচ্ছামতে ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰিব নাৰীক ৷ (পৃ: ৩৬) 

কাত্যায়নীৰ সেই সপোন আৰু আকাংক্ষাৰ সম-অংশীদাৰ হ’বলৈ আগবাঢ়িছে নিজকে লেছবিয়ান বুলি কোৱা গল্পৰ আখ্যায়ক চৰিত্ৰটোও ৷ মন কৰিবলগীয়া যে নাৰীবাদী দৃষ্টিকোণসম্বলিত অসমীয়া ভাষাৰ গল্পসমূহত সততে পুৰুষৰ অৱদমন-শোষনৰ স্বৰূপ প্ৰকাশ হোৱাহে দেখা গৈছে ৷ কিন্তু পুৰুষতন্ত্ৰক নেওচি নাৰীৰ এখন “সাম্ৰাজ্য” সৃষ্টিৰ সপোনাকাংক্ষাক সবলভাৱে উপস্থাপন কৰা গল্প হিচাপে বিপাশা বৰাৰ মৌমাখি সাম্ৰাজ্য ব্যতিক্ৰম হৈ ৰৈছে ৷ 

সময়ৰ লগে লগে সমাজৰ পৰিৱৰ্তন আৰু সভ্যতাৰ উত্তৰণ ঘটা বুলি আধুনিক সমাজ পতিয়ন গ’লেও দৰাচলতে এয়া যে আধুনিক ভণ্ডামিৰ নামান্তৰ তাৰ সবল বক্তব্য উপস্থাপনৰ চেষ্টা প্ৰত্যক্ষমান হৈছে বিপাশাৰ গল্পত ৷ যুগৰ পৰিৱৰ্তন হৈছে , কিন্তু মানসিকতাৰ সংস্কাৰসাধন হোৱা নাই ৷ পুৰুষতান্ত্ৰিক সমাজত নাৰীৰ ওপৰত একেধৰণেৰে অৱদমন চলি আছে ৷ পূৰ্বৰ ধৰণেৰে পুৰুষৰ দাসত্বক মানি আহিছে নাৰীয়ে ৷ একেধৰনেৰে চলি আহিছে নাৰীৰ ওপৰত পুৰুষৰ যৌন অত্যাচাৰ ৷ বিপাশাৰ সংকলনটোৰ কেইবাটাও গল্পত বিভিন্নধৰনেৰে বিভিন্ন পটভূমিত চিত্ৰিত হৈছে এনে ছবিসমূহ ৷ মানৱীয় আৱেগ-অনুভূতিৰ প্ৰতি গভীৰভাৱে সংবেদনশীল গল্পকাৰে এনে নিৰ্যাতিতা নাৰী চৰিত্ৰসমূহৰ প্ৰতি সমব্যথী হৈছে ,কিন্তু ইয়াৰ প্ৰতিবাদ গল্পসমূহত ক্ষীণ ৷ ‘চকৰীৰ সাধু’ গল্পত পখিলাৰ দৰে জীৱন চকৰিৰ মাজত বন্দী হৈ পৰা নাৰীৰ স্বাধীনতা সাব্যস্তকৰণৰ ছবি এখন দেখুৱাব খুজিলেও শেষ সময়ত অসহায় হৈ পৰিছে প্ৰতিবাদী কন্ঠ ৷ সেই পুৰাতন জীৱনাৱৰ্তৰ মাজত নিজকে বিচাৰি পাইছে প্ৰতিবাদী নাৰী চৰিত্ৰটোৱে ৷ ইয়াৰ বিপৰীতে আধুনিক সভ্যতাৰ নামত মানুহৰ চাৰিত্ৰিক অধ:পতনৰ আন এখন ছবি উন্মোচিত হৈছে ‘চকৰীৰ সাধু’ গল্পটোত ৷ গল্পটোৰ যোগেদি পুৰুষতান্ত্ৰিক সমাজ-ব্যৱস্থাত লেটাৰ দৰে জী থাকিবলগা হোৱা নাৰীৰ বিড়ম্বনা আৰু উচ্চশিক্ষিত তথা মুক্তমনা হ’লেও পুৰুষৰ লালসাৰ হাজাৰ –বিজাৰ কীটৰ দংশনৰ মুখামুখি হ’বলগা হোৱা যাতনা প্ৰকাশ পাইছে ৷ একেদৰে সমাজ –ব্যৱস্থাই নাৰী মানসিকতাক পুতলাৰ দৰে মেদহীন শৰীৰৰ অধিকাৰী হ’বলৈ দিয়া আদিপাঠ আৰু ইয়াৰ নেতিবাচক প্ৰভাৱৰ ইংগিত দিয়া হৈছে ‘পুতলাৰ দৰে নাৰীবোৰ’ গল্পত ৷ নাৰীজগতৰ ভিন ভিন মৰ্মবেদনা ‘জলদেৱতাৰ ৰেখ’,’গল্পকাৰৰ ভাগৰ’, আদি গল্পত মৰ্মস্পৰ্শী ৰূপত প্ৰকাশ পাইছে ৷ 

বিশ্বায়নৰ সৰ্বগ্ৰাসী প্ৰসাৰে সংকটাপন্ন কৰা চহৰ আৰু গ্ৰামীণ জীৱন, পুৰুষতান্ত্ৰিক সমাজ-ব্যৱস্থা উৎখাত কৰিব খোজা নাৰীবাদী মনস্তাত্ত্বিক বিশ্লেষণ , শৈশৱৰ স্বত:স্ফূৰ্ততাৰ প্ৰতি আকূতি আৰু একাকীত্ব ,প্ৰেম-প্ৰতাৰণা আদি বিপাশা বৰাৰ গল্পসমূহৰ কেন্দ্ৰীয় বিষয় ৷ মানৱীয় আৱেগ-অনুভূতিৰ প্ৰতি অতিমাত্ৰা সংবেদনশীল দৃষ্টিকোণ বিপাশাৰ গল্পৰ অন্যতম বিশেষত্ব ৷ এই সংবেদনশীলতা উৎসাৰিত হৈছে ঘাইকৈ গল্পকথকৰ মাজত নিহিত হৈ থকা নাৰীত্ববোধৰ চেতনাৰ পৰা ৷ আনহাতে নাৰীচেতনাৰ উপৰি গল্পকথক আন যিবোৰ বিষয়ত অধিক অনুভূতিশীল হোৱা দেখা গৈছে সেইবোৰৰ মাজত অন্যতম হৈছে মূল্যবোধৰ সংকট ৷ বিশ্বায়ন-পৰৱৰ্তী প্ৰভাৱ হিচাপে সমাজবোৰত পৰিলক্ষিত হোৱা মূল্যবোধ আৰু ঐতিহ্যৰ সংকট কেইবাটাও গল্পৰ উপজীব্য বিষয় হিচাপে দেখা পোৱা গৈছে ৷ সংকলনৰ প্ৰথমটো গল্প ‘কাউৰীৰ চহৰ চহৰৰ কাউৰী’ত বিশ্বায়নৰ হাতোৰাৰ আগ্ৰাসী ৰূপ আৰু এই আগ্ৰাসনে চহৰীয়া জীৱনৰ লগতে গ্ৰাম্য জীৱনকো সংকটলৈ ঠেলি দিয়াৰ আজিৰ বাস্তৱ বিবৃত হৈছে ৷ চহৰলৈ নতুনকৈ অহা ব্যক্তিজনে চহৰৰ ঐতিহ্য আৰু জীয়া ইতিহাস শুনিছে কাহিনী-কথক এজনৰ পৰা ৷ শুনিছে এসময়ৰ উৰ্বৰ সোনালী পথাৰ কংক্ৰীটৰ অৰণ্যলৈ পৰ্যবসিত হোৱাৰ কাহিনী ৷ প্ৰতিদিনে হাজাৰ হাজাৰ মানুহৰ আগমন, নিস্পৃহ জীৱন আৰু সংবেদনহীনতাই চহৰসমূহ বাসোপযোগী কৰি ৰখা নাই ৷ 

“এতিয়া আৰু চহৰখন মানুহৰ বাসোপযোগী হৈ থকা নাই ৷বাসোপযোগী হৈ থকা নাই অন্য কোনো জীৱৰ বাবেও ৷ ই সম্পূৰ্ণৰূপে হৈ পৰিছে কাউৰীৰ চহৰ৷” (পৃ : ১৭) 

আনহাতে কদৰ্য আৰু নাৰকীয় জীৱনযাত্ৰাৰ চহৰসমূহৰ প্ৰতি মোহান্ধ হোৱা গ্ৰামীণ লোকৰ জীৱনকো গল্পটোত তুলি ধৰা হৈছে ৷ সাম্প্ৰতিক বিশ্বৰ বিক্ষিপ্ত আৰু অনাকাংক্ষিত ঘটনাৰ হেঁচা, সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যকলাপ, মানুহক আশংকা-হাহাকাৰৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া ঘটনাই কিদৰে মনোজগতত ভয়ংকৰভাৱে ৰেখাপাত কৰে তাৰ ছবি উন্মোচিত হৈছে ‘দ্য আনব’ৰ্ণ’ গল্পত ৷ এগৰাকী সন্তানসম্ভৱা নাৰীৰ সন্তান জন্ম দিয়াৰ প্ৰত্যাশা বিভিন্ন বিক্ষিপ্ত ঘটনাৰ প্ৰভাৱত দুৰাশালৈ পৰিনত হোৱা দেখুওৱা হৈছে গল্পটোত ৷ হত্যা-হিংসাৰে বীভৎস হৈ পৰা পৃথিৱীলৈ নতুন এটা সন্তানক আদৰি আনিবলৈ গৈ শিয়ৰি উঠিছে গল্পৰ মূল নাৰী চৰিত্ৰটো ৷ 

আধুনিক জীৱনবীক্ষাৰ অন্তৰ্নিহিত পাঠোদ্ধাৰৰ সূহ্মতৰ প্ৰয়াসৰ বিপৰীতে জীৱনৰ চিৰাচৰিত আকূতিবোৰৰ প্ৰতি সমানে সচেতন গল্পকাৰগৰাকী ৷ ভোক-যন্ত্ৰনা , প্ৰেম-বিষাদ , শৈশৱ-বৃদ্ধ জীৱন আদি ভিন্ন অনুভূতি আৰু জীৱনৰ ভিন্ন পৰ্বক ভিন ভিন ধৰণেৰে উপস্থাপনৰ প্ৰয়াস আন কেইটামান গল্পত দেখা গৈছে ৷ এগৰাকী বৃদ্ধাৰ সংগ্ৰামী জীৱন আৰু মাতৃস্নেহৰ অনুভৱৰ অনুপম প্ৰকাশ ‘সেই এৰাতি লামপুই বুঢ়ী আৰু এটা গাহৰি পোৱালি’ নামৰ গল্পটো ৷ সংগ্ৰামী জীৱনৰ দুৰ্ভাগ্যৰ একোটা মূহুৰ্তত স্বামী আৰু যমজ সন্তানক হেৰুৱাই অকলশৰীয়া জীৱন কটোৱা লামপুই বুঢ়ীয়ে এৰাতি কটাব লগা হৈছে এটি কণমানি গাহৰি পোৱালিৰ সৈতে ৷ গাহৰি পোৱালিটোৱে বুঢ়ীৰ শুকান স্তন চুহি খোৱা ঘটনাই তেওঁৰ মমতাক পুনৰ জাগ্ৰত কৰিছে ৷ অৱশ্যে নিৰন্ন আৰু নি:সহায় অৱস্থাত সেই ৰাতিয়েই বুঢ়ীৰ মৃত্যু ঘটিছে ৷ মাতৃপ্ৰধান জনজাতীয় সমাজত এক কঠিন জীৱন সংগ্ৰামত পিষ্ট হৈ পৰা লামপুই বুঢ়ীৰ মৰ্মস্তুদ কাহিনী এই গল্পটো ৷ আনহাতে ‘পিল্লি’ আৰু ‘সোণপৰুৱাৰ দেশত মীৰা’ – এই দুয়োটা গল্পতে একাকীত্ব আৰু শৈশৱাচাৰণে মূখ্য ভূমিকা গ্ৰহন কৰিছে ৷ ‘পিল্লি’ গল্পত দেখা গৈছে পিতৃৰ ভৰ্ৎসনাৰ বাবে এসময়ত মৰমৰ মাৰ্বলকেইটা গাঁতত পুতি থৈ বাস্তৱ জীৱনৰ মুখামুখি হোৱা পোনাকণে জীৱনৰ বিয়লি বেলা সেই মাৰ্বলকেইটা হেৰুৱাই পাই উৎফুল্কিত হৈ পৰিছে ৷মাৰ্বলকেইটা হৈ পৰিছে শৈশৱৰ দৰে প্ৰানৱন্ত প্ৰেৰণা ৷ অথচ বৃদ্ধ বয়সত মাৰ্বল খেলাৰ অস্বাভাৱিক উৎসাহত বিৰক্ত হোৱা পত্নীৰ ভৰ্ৎসনাই পুনৰ যেন তেওঁৰ স্বাধীনতাপ্ৰিয় মনক হত্যা কৰিছে ৷ সোঁহাতত সজোৰে প্ৰিয় মাৰ্বলটো খামুচি বিছনাত পৰি ৰোৱা কমল হাজৰিকাই যেন শৈশৱ হেৰুওৱাৰ দুখত কাতৰ হৈ পৰিছে ৷ সন্তানহীনা নাৰীৰ নি:সঙ্গতাৰ মাজেৰে শৈশৱৰ স্মৃতি ৰোমন্থনৰ ছবি ‘সোণপৰুৱাৰ দেশত মীৰা’ শীৰ্ষক গল্পতো প্ৰকাশ পাইছে ৷ 

ভাল-বেয়া ভিন্ন সহজাত মানৱীয় আচৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া হিচাপে মনৰ ভিতৰত সৃষ্টি হোৱা অনুভূতিবোৰেই বিপাশা বৰাৰ গল্পৰ কাহিনীৰ ভেটি ৷ পৰিস্থিতিৰ পৰিণতি হিচাপে চৰিত্ৰৰ মৰ্মজগতৰ আঘাত-যন্ত্ৰনাকে ধৰি ভিন্ন অনুভূতিবোৰ গল্পৰ শৰীৰ হৈ পৰিছে লেখিকাৰ কলমত ৷ এনে নহয় যে গল্পৰ বিষয়বস্তু চমৎকাৰী ,অকল্পনীয় কাহিনী বৰ্ণাই পঢ়ুৱৈক অভিভূত কৰি তোলাবিধৰ ৷ অথবা অপ্ৰত্যাশিত নাটকীয় সামৰণিৰে গল্পক বিচিত্ৰ মাত্ৰা দিয়াৰ চেষ্টাও নাই ৷ গল্পৰ বিষয়বস্তুত অভিনৱত্ব নাই বুলিয়েই ক’ব পাৰি ৷ বৰং কেইবাটাও গল্পৰ বিষয়বস্তু পূৰ্বসূৰী গল্পকাৰে পূৰ্বেই স্পৰ্ষ কৰি গৈছে ৷ আচলতে মানুহৰ অনুভূতিৰ মাত্ৰা একেধৰণৰ ,মানৱীয় আচৰণো একেবোৰেই ৷ মাথোন সলনি হয় পৰিৱেশ,পৰিস্থিতি আৰু চৰিত্ৰবোৰ ৷ সেইবাবে মানুহৰ কাহিনীবোৰো একেই থাকে ৷ গল্পকাৰৰ নিজৰো সৰল স্বীকাৰোক্তি – 

“ কাহিনীবোৰ মই নক’লে আন কোনোবাই ক’ব ৷ কথক সলনি হয় কোৱাৰ সুৰ অথবা ধৰণটোৰো সালসলনি ঘটে ৷ কিন্তু মই যি বুজিলো ইমানদিনে , মূল কাহিনীবিলাক একেই থাকে ৷” স্বাভাৱিকভাৱেই গল্পকথক হিচাপে বিপাশা বৰাৰ সুৰ সলনি হৈছে ,ধৰণ সলনি হৈছে ৷কিন্তু গল্পৰ কথনৰীতি ইমান সাৱলীল যে যিকোনো শ্ৰোতা (প্ৰকৃততে পঢ়ুৱৈ)ৰ মনক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ যথেষ্ট৷কেৱল যথেষ্টই নহয় ,এই শৈলীয়ে অভিনৱত্ব দাবী কৰিবলৈও সক্ষম ৷ সাধাৰণ মানুহৰ কাহিনীবোৰেই বিপাশা বৰাই নিজৰ ধৰণে কোৱাৰ চেষ্টা কৰিছে আৰু এই চেষ্টাৰ মাজেৰেই গল্পকাৰৰ মৌলিকত্ব ফুটি উঠিছে ৷ ব্যক্ত কৰিব খোজা কথা প্ৰভাৱশালী ৰূপত উপস্থাপন হৈছে গল্পসমূহত ৷ আৰম্ভণিৰ পৰা পঢ়ুৱৈক মন্ত্ৰমুগ্ধ কৰি শেষপৰ্যন্ত ধৰি ৰখাৰ কথনকৌশল আয়্ত্ত কৰিছে গল্পকাৰগৰাকীয়ে ৷
লেখিকা শিক্ষয়িত্ৰী ৰূপে কৰ্মৰত, অসম জাতীয় বিদ্যালয়, নুনমাটি ,গুৱাহাটী -২০ 

No comments:

Post a Comment

Post Bottom Ad

Responsive Ads Here

Pages